De gratis stroomlevering aan de Vlaamse gezinnen verhoogt de elektriciteitsprijs, bevoordeelt de hogere inkomens en leidt niet tot een beperking van het verbruik.

ENERGIE

Die drie conclusies blijken uit het antwoord van minister van Energie en Leefmilieu, Hilde Crevits (CD&V), op vragen van de Vlaamse parlementsleden Carl Decaluwé (CD&V) en Jan Peumans (NVA). Minister Crevits vindt wel dat het Vlaamse parlement maar moet uitmaken of de gratis stroomregeling al dan niet afgeschaft moet worden.

Decaluwé zegt dat het tijd wordt om in de commissie Energiearmoede op zoek te gaan naar alternatieven voor gratis stroom. Alternatieven die volgens hem socialer en meer ecologisch zijn.

Minister Crevits maakte alvast een lijst van pijnpunten van de gratis stroomregeling. De 100 kilowattuur gratis per gezin en per gezinslid worden dan wel gratis geleverd, maar in de praktijk leidt het tot een verhoging van de prijs van de stroom waarvoor wel betaald moet worden, stelt ze vast. De minister gaat ervan uit dat 1 procent van de jaarfactuur van de gemiddelde verbruiker dient om de gratis stroom te financieren. Alle Vlaamse gezinnen samen betalen jaarlijks 1 miljoen euro om die gratis leveringen mogelijk te maken.

Hoe dat komt? De distributie-intercommunales - de beheerders van de laagspanningsnetten - moeten de stroomvolumes die weggegeven worden wel aankopen bij de producenten. De netbeheerders mogen deze uitgaven verrekenen in hun nettarief. De overheid beschouwt de gratis stroom immers als een openbare dienstverplichting.

Bedoeling was om er via de gratis stroom voor te zorgen dat gezinnen met een bescheiden inkomen minder moesten betalen voor hun energie. Maar verscheidene studies wijzen er volgens Crevits op dat het vaak de gezinnen zijn met hogere inkomens en meer kinderen, die het meest profiteren van de gratis stroom. Ze heeft het over een 'omgekeerde herverdeling' waarbij arme gezinnen met weinig kinderen en een weinig efficiënt energieverbruik de gratis stroom van de gezinnen met een hoger inkomen financieren.

Gezinnen met een laag inkomen verbruiken immers vaak meer elektriciteit. Dat komt doordat ze in slecht geïsoleerde huizen wonen en zich verwarmen met verouderde ketels, elektrische verwarming of tweedehands huishoudtoestellen. En dat leidt tot een weinig efficiënt energieverbruik. Crevits voegt er wel aan toe dat arme gezinnen met veel kinderen en een laag verbruik een belangrijk financieel voordeel halen uit de gratis stroom.

Tenslotte geeft een enquête van het Vlaamse Energieagentschap bij 1.544 Vlamingen aan dat het aanbieden van gratis elektriciteit de verbruikers amper aanzet om het energieverbruik te beperken. Integendeel: 89 procent gaf te kennen dat de gratis stroom geen enkele invloed heeft op het eigen verbruiksgedrag.

Bijna twintig procent van de ondervraagden beseft ook niet dat ze de gratis stroom zelf betalen via het nettarief. Zij gaan ervan uit dat de stroom met belastinggeld wordt betaald, of dat de leveranciers of netbeheerders ervoor opdraaien.

Uit de antwoorden van minister Crevits op de parlementaire vragen blijkt ten slotte dat alle openbare dienstverplichtingen die de Vlaamse overheid heeft opgelegd en waarvan de kosten verrekend worden in de elektriciteitsprijs, zo'n twee procent van de jaarfactuur van een gemiddelde verbruiker uitmaken.

De helft daarvan is de kostprijs van gratis stroom. De andere helft dient onder meer om de installatie van budgetmeters te bekostigen, de energiebesparingspremies te financieren en de niet betaalde elektriciteitsrekeningen te vereffenen. (pse)







U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig