Italië moest gisteren een rente van 6,06procent betalen. De hoogste ooit sinds de start van de euro. De eerste test van de nieuwe Europese maatregelen lijkt negatief. Of toch niet?

De eerste test van de nieuwe Europese maatregelen lijkt negatief. De Italiaanse rente schoot donderdag, na de Europese top, naar beneden tot ongeveer 5,7 procent. Maar vandaag leek het effect van de top alweer weggeëbd. De rente schoot omhoog naar 6,02 procent. En bij de veiling van staatsobligaties die gisteren plaatsvond, moest zelfs 6,06 procent betaald worden. Ook in onder meer Spanje, Frankrijk en België steeg de rente alweer.

Toch is het te vroeg om te concluderen dat de donderdag genomen maatregelen niets uithalen. Een van die maatregelen is een verzekering van nieuwe staatsobligaties van landen die in moeilijkheden verkeren of gewantrouwd worden.

Sinds begin juli hoort Italië bij de gewantrouwde landen. De tienjarige rente verliet toen niveaus van 4 à 5procent en schoot richting 6procent. Premier Berlusconi lokte dat zelf uit door het besparingsplan van zijn minister van Financiën Tremonti te torpederen.

Mogelijk was de vraag naar de nieuwe Italiaanse obligaties gisteren lager, precies omdat sommige beleggers wachten tot ze obligaties kunnen kopen die verzekerd worden door het EFSF. Bij een lagere vraag moet het rendement –de rente– hoger zijn. Ondanks de nog klimmende rente in Italië is het dus nog te vroeg om te besluiten dat het verzekeringsprincipe van het noodplan een maat voor niets zal zijn.

Pervers?

De vraag is dan ook of het verzekeringsluik van het EFSF niet juist een pervers effect had op de obligatieveiling van gisteren. Eenzelfde pervers effect kan spelen bij bestaande obligaties. Zullen beleggers en banken de overheidsobligaties die ze in portefeuille hebben van (onder meer) Italië niet willen vervangen door nieuwe obligaties met een verzekering? Dat kan verkoopdruk veroorzaken op de bestaande obligaties, de prijzen fors doen dalen en de rente de hoogte in jagen. Op zich hoeft dat voor Italië geen probleem te zijn, want dan ontstaat een grote vraag naar nieuwe obligaties en zakt wellicht de rente die het land daarop moet betalen. Missie geslaagd.

Het is erg belangrijk dat Spanje en Italië in 2012 tegen goede voorwaarden geld kunnen lenen. In beide landen komen veel leningen volgend jaar op eindvervaldag. Terwijl volgens gegevens van Bloomberg Italië dit jaar ‘maar' 137 miljard euro van zijn obligaties moest herfinancieren, is er in 2012 een piek van 260 miljard euro.

Ook Spanje ziet zijn behoefte aan vers geld fors stijgen door obligaties die in 2012 op vervaldag komen. In plaats van 60miljard dit jaar moet Spanje volgend jaar 116 miljard ophalen. Een lage rente is dan meer dan ooit van belang.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig