'Zonder die Polen ga ik failliet'
Foto: © PATRICK HOLDERBEKE
Sinds bekendraakte dat hij zijn vaste personeel inruilt voor Poolse seizoensarbeiders, wordt champignonkweker Krist Monseré aanzien als een harteloze baas. 'Het doet verschrikkelijk pijn om mensen die je al jaren kent te moeten ontslaan. Maar het was dit of het faillissement.' Koen Baumers

In Lendelede, tussen Roeselare en Kortrijk, zijn acht werknemers van een champignonkwekerij ontslagen omdat ze te duur waren. Werkgever Krist Monseré, van het bedrijf Gebroeders Monseré, doet voortaan alleen nog een beroep op Poolse seizoenarbeiders. Die zijn voordeliger omdat hij er minder sociale bijdragen voor moet betalen. Omdat seizoenarbeiders maar 65 dagen in België mogen werken, ruilt hij ze elke drie maanden in voor nieuwe. 'Ze zijn goedkoper én flexibeler', zei Monseré (zie Het Nieuwsblad/De Gentenaarvan gisteren). 'De Vlaamse arbeiders plukken wel sneller door hun ervaring, maar ze zijn minder soepel.'

'Harteloze baas'

De beslissing van Monseré was niet alleen een zware slag voor de werknemers, in menig Vlaamse huiskamer was gisteren verontwaardiging te horen over de 'harteloze beslissing' van de champignonkweker. Maar die is er zelf het hart van in. 'Ik heb die beslissing niet in een opwelling genomen', vertelt Krist Monseré. 'Ik heb er een jaar van wakker gelegen. Dit is een familiebedrijfje met vast personeel dat ik al vijftien jaar kende. Zulke mensen zet je niet zomaar op straat.'

Maar toch nam hij die beslissing. Waarom? 'De loonkosten en de elektriciteitsrekening blijven stijgen, de prijs van champignons blijft dalen', zegt Krist Monseré zuchtend. 'Wij hebben het zeker even zwaar als de melkboeren, maar wij kunnen geen melk over de akkers sproeien om onze ongerustheid te tonen. Ik ben niet de eerste die uit pure noodzaak overschakelt op goedkope seizoenarbeiders, dus ik begrijp al die aandacht niet goed. Maar misschien is het wel een goede zaak, want nu komt het probleem van de champignonkwekers eens in het nieuws. Enkele jaren geleden heeft de overheid onze sector 400.000 euro beloofd, maar daar hebben we nog geen cent van gezien.'

'Ik ben niet de eerste champignonkweker die dit doet. Het aantal bedrijven dat nog vast personeel heeft, kan je op één hand tellen. Ik had vanochtend een collega aan de lijn die me om goede raad vroeg, omdat hij zo geschrokken was van zijn omzet in 2009. Hij ziet geen andere optie meer dan over te schakelen op seizoenarbeid.'

Hechte band

'Ik had echt een band met mijn werknemers, want ik kende hen al jaren. Ik heb het bedrijf drie jaar geleden overgenomen van mijn vader en mijn ooms, maar werkte voordien al in de kwekerij. Mijn vader weet even goed als ik dat het de enige weg is om te overleven. Een van de werknemers belde naar mijn oom, de vroegere baas, maar ook die weet dat we weinig keuze hebben. Zelfs nu ziet het er niet naar uit dat we winst gaan maken, maar ik kan tenminste de verliezen beperken.'

Om met zijn seizoenarbeiders te kunnen communiceren, is Krist Monseré Poolse les gaan volgen. 'Zij kosten maar 10 euro per uur, de vaste werknemers kostten me algauw 16 euro. Maar het blijft onmogelijk om te concurreren met bijvoorbeeld de Britse en de Poolse champignonkwekers, want door de lage ponden en de lage zloty's kunnen zij goedkoper produceren.'

'Tien jaar geleden waren er een 130-tal champignonkwekers in België, nu zijn er nog al bij al vijftig over. Ik durf te voorspellen dat we over een jaar of tien nog met een twintigtal overblijven. De beslissing om mijn vaste werknemers af te danken heeft me veel pijn gedaan, maar ik hoop daardoor wel nog bij de laatste twintig te zijn.'