Klagen mag ik niet als ik de verwoesting in de portefeuilles rondom mij zie, al had het de jongste weken beter gekund. De reden is uiteraard het goud, dat tractie verliest. Goud had beter moeten presteren in het licht van de ravage, zeggen sommigen. Wel, we haalden nochtans een nieuw record in euro, in oktober dan nog. En als ik de critici goed begrijp, hebben ze altijd beweerd dat goud een grondstof is als een ander. Hoe verklaren ze dan dat het naar een nieuw record kon klimmen terwijl de basismetalen, de ruwe olie en de landbouwgrondstoffen al de helft van hun waarde hadden verloren?

Nu heet het dat hefboomfondsen gewoon alles en dus ook goudposities liquideren om aan geld te geraken voor uittredende investeerders. Klopt niet met wat ik zie. De huidige daling is georchestreerd. In scène gezet. Waarom? Om de vluchtroutes uit het systeem te versperren. Zoals Alan Greenspan jaren geleden al zei: 'We moeten zorgen dat men nergens voor inflatie kan schuilen, en wanneer dat toch kan, moeten we dat proberen te verhinderen.' Zoiets maakt me woedend. Waar haalt hij het recht en het lef om iemand de reddingsbootjes van de Titanic te ontzeggen. Uitgerekend hij die grotendeels verantwoordelijk is voor wat er nu gebeurt.

Met de vlucht in cash, in dollars of in overheidsobligaties hebben ze geen probleem, want het blijft binnen het systeem. Over het waarom van de dollarstijging schreef J.L.Schaeffer: 'Omdat je thuis wil zijn wanneer het licht uitgaat, want thuis weet je waar de meubelen staan, ook in het donker.' Dat is wat omgaat in de hoofden van beleggers die halsoverkop hun centen repatriëren.

Maar het gaat hem ook over de euro die voor het eerst in zijn bestaan wordt getest. De crisis zal de landen binnen de eurozone uiteenlopend treffen. Ierland krijgt een pak slaag. In Spanje is het vastgoed aan het crashen en het doet de hele economie vastlopen. Ik herinner me nog hoe een jaar of twee geleden de Spaanse minister van Financiën aan het opscheppen was dat het Spaanse bnp per hoofd dat van Duitsland kortelings zou voorbijsteken. Dat hebben de Duitsers zeker geapprecieerd. Zij die alleen worden gevraagd als er moet worden betaald. Aan Duitslands achterdeur is Oost-Europa aan het imploderen. Hongarije nu, straks de Baltische Staten. Het gaat allemaal bliksemsnel.

Bliksemsnel is ook de daalsnelheid van de beurzen die alles zo snel mogelijk proberen te verdisconteren. Na de bom van Bear Stearns kon er nog een herstel af van acht weken. Met de redding van Fannie& Freddie was de reactietijd al gedaald naar één dag omdat het Lehman-debacle er vlak achteraan kwam. Dan kwam de redding van AIG: geen rally. Het fonds van 700 miljard dollar van Paulson: enkele uren, lager tegen sluitingstijd. Het weekend van de G-7 met de gecoördineerde aanpak: een one day wonder met stijgingen tot 10%, die in de volgende dagen weer door de vingers glipten. Je krijgt de tijd niet om naar adem te happen. Het is een race naar de bodem. Het zou me niet verwonderen als de beurzen plots voor een week dicht gaan.

Intussen reageren beleggers als konijnen voor een lichtbak. Wat krijgen we straks? Pensioenfondsen die liquideren omdat ze beneden hun dekkingsgraad vallen? Sommige gaan er nu onder. In Argentinië nationaliseert de regering de privépensioenen. Om de spaarder te beschermen, heet het. De staat steekt het geld in eigen zak en belooft dat hij later zelf wel voor je zal zorgen. Wacht eens even. Zijn dat die kerels die je vertelden dat de staat geen geld had voor je pensioen en dat je er zelf maar moest voor zorgen? Het is de top die panikeert, en je ziet het omdat ze om de haverklap de regels veranderen.

Ik ben al jaren bijzonder negatief voor bankaandelen en sta perplex hoe zwaar vele beleggers in bankaandelen zitten. De niet te onderdrukken drang om telkens bij te kopen als de koersen zakken. Het drama is dat bankaandelen niet of onvoldoende zullen terugkeren. Een ervan keert zeker niet terug en anderen zullen zo verwaterd worden dat toekomstige winsten maar flauw zullen smaken. Over Fortis hoor ik schrijnende verhalen van mensen die héél diep gingen. In Knokke lopen er nu toch wel een paar rond met les yeux revolver. Spijtig genoeg niet in dezelfde semi-romantische zin die Marc Lavoine bezong, maar wel met de regard qui tue.



Roland Vandamme is oprichter en zaakvoerder van www.analysenet.be



www.standaard.biz/beterbeleggen