BRUSSEL - De Vlaamse regering heeft vandaag het voorontwerp van nieuw gemeentedecreet principieel goedgekeurd. Het decreet regelt onder meer de rechtstreekse verkiezing van de burgemeester. Ook een cumulverbod tussen een burgemeester- of schepenambt met een mandaat als parlementslid of provincieraadslid maakt deel uit van het decreet.
Het decreet is een gevolg van de bevoegdheid voor de organisatie van de lokale besturen die de gewesten door het Lambermont-akkoord hebben gekregen. De rechtstreekse burgemeestersverkiezing vanaf de verkiezingen in 2006 zal gelijktijdig gehouden worden met de verkiezing van de gemeenteraadsleden.

De kandidaat-burgemeester moet lid zijn van een politieke partij en wordt samen verkozen met een ,,running mate'', die deel uitmaakt van de gemeenteraad. De verkozen burgemeester wordt formateur voor het vormen van een schepencollege. Als hij of zij daar niet in slaagt, wordt een ,,cohabitatie'' (een burgemeester zonder meerderheid in het schepencollege) mogelijk.

De burgemeester zal geen voorzitter meer zijn van de gemeenteraad. Het aantal schepenen wordt verminderd. De schepenen zullen trouwens in hun geheel worden voorgedragen aan de gemeenteraad en worden in principe niet meer individueel verkozen.

De gemeenteraad krijgt de mogelijkheid een constructieve motie van wantrouwen in te dienen tegen het schepencollege. Voorts krijgt de gemeentesecretaris een belangrijker rol en wordt op gemeentelijk niveau een managementteam aangesteld dat moet zorgen voor de coördinatie van de beleidsvoorbereiding en -uitvoering.

De gemeenten zullen verplicht worden een meerjarig beleidsplan en financieel plan op te maken, kunnen contractuelen aanwerven en krijgen een soepeler organisatiestructuur. Daartoe zullen ,,budgethouders'' worden aangesteld: ambtenaren die verantwoordelijkheid krijgen voor de beleidsuitvoering met een bepaald budget.

Binnen de gemeentelijke administratie moet verplicht een meldpunt of klachtenprocedure worden opgericht. Er komt ook een vragenuurtje voor de burger voor aanvang van de gemeenteraad. Een bepaald percentage van inwoners van 16 jaar en ouder kan een punt agenderen op de gemeenteraad.

Het gemeentedecreet wordt nu voor advies voorgelegd aan de SERV en de Hoge Raad voor Binnenlands Bestuur. Er zal ook over onderhandeld worden met de vakbonden.