BRUSSEL - Gewezen Europees Commissaris Karel Van Miert heeft scherpe kritiek op het VLD-voorstel om tegelijkertijd met de regionale en Europese verkiezingen volgend jaar een referendum te organiseren over de op stapel staande Europese grondwet. ,,Er wordt hier echt geïmproviseerd'', stelde hij zondag in het VRT-programma De Zevende Dag.
De Vlaamse liberalen lanceerden de voorbije week het voorstel voor het referendum. VLD-voorzitter Karel De Gucht verdedigde zondag nogmaals het idee. Een referendum kan er eindelijk voor zorgen dat een maatschappelijk debat wordt gevoerd over Europa. ,,Europa heeft de voorbije jaren een ongelooflijke evolutie doorgemaakt, maar we hebben er altijd voor gezorgd dat de burger daar zo weinig mogelijk van zag (...) We moeten de bevolking de mogelijkheid geven om over bepaalde cruciale punten een uitspraak te doen'', meent hij.

Van Miert is principieel voorstander van een referendum over de Europese grondwet, maar dan enkel wanneer dat in heel de Europese Unie gebeurt. ,,Ik zeg neen tegen dit soort initiatief. Wanneer een land als Malta nu neen zegt, valt alles weg. Het kan niet dat één land alles kan blokkeren. Dat heeft niks meer te maken met democratie'', aldus de socialist.

Volgens de gewezen Europese Commissaris moeten de kandidaten bij de Europese verkiezingen maar uitleggen waar het om gaat. ,,Daarvoor hebben we geen referendum nodig''.

Van Miert kant zich ook tegen het samenvallen van het referendum met de regionale en Europese verkiezingen op 13 juni 2004. ,,De Europese verkiezingen worden nu al gedomineerd door de regionale. Bij een referendum zal dat nog meer het geval zijn'', dixit Van Miert, die vindt dat bij referenda in het algemeen het risico bestaat dat die overschaduwd worden door allerlei andere fenomenen (zoals crisissen). ,,Je moet niet altijd achter de publieke opinie lopen, die vandaag het ene denkt en morgen het andere''.

Tot slot moeten alle partijen binnen de regering zich achter dergelijk initiatief scharen, vindt Van Miert nog. ,,Het is de regering die de grondwet goedkeurt, dan moet ze zich ook maar volledig engageren'', luidde het. De PS toonde zich alvast een koele minnaar van een referendum.

Dat is ook een voorwaarde voor de CD&V om zich achter een Europees referendum te scharen. ,,De hele regering moet erachter staan'', zei europarlementslid Miet Smet zondag. Smet vreest net zoals Van Miert dat een referendum op 13 juni totaal in de schaduw zal staan van de regionale verkiezingen. Toch is de CD&V een voorstander van zo'n referendum. Smet wijst er overigens op dat acht EU-landen er al één gepland hebben.

VLD-voorzitter De Gucht counterde de kritiek van Van Miert. Hij gaat ermee akkoord dat de hele regering zich moet engageren, maar vindt het samenvallen van de verkiezingen en het referendum een uitstekende zaak. ,,Zo geef je een grote betekenis aan de Europese verkiezingen'', zei hij. Dat in Vlaanderen en Wallonië een tegengesteld resultaat uit de bus kan komen -zoals Van Miert vreest- vormt volgens De Gucht geen gevaar. ,,Dat zou nogmaals de bevestiging zijn van het feit dat we twee publieke opinies hebben''.

De fundamentele kritiek op een referendum zei de VLD-leider niet te begrijpen. ,,Ik begrijp niet dat mensen schrik hebben dat mensen in een democratie hun mening geven''.

Toch bleef Van Miert op zijn standpunt staan. ,,De regering moet goed nadenken wat spel ze gaat spelen. Hier wordt echt geïmproviseerd''. Van Miert meent tot slot dat de VLD met het voorstel tactische spelletjes speelt ,,die niks met Europa te maken hebben''.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig