BRUSSEL -- ,,Vlaanderen investeert te weinig in wetenschappelijk onderzoek. De druk op ons personeel is onhoudbaar. Wij leveren onderzoek op zeer hoog niveau, maar kampen met zéér dringende problemen. Ik vraag niet óf onze overheid die wil aanpakken, ik vraag wannéér zij dat zal doen.''
Dat zei rector André Oosterlinck van de Katholieke Universiteit Leuven vanmorgen bij de plechtige opening van het academiejaar. Die startte met een (korte) minuut stilte: ,,Voor de slachtoffers van de aanslagen in New York en Washington, en voor alle slachtoffers van terrorisme, geweld en honger''.

,,De EU-landen spenderen minder aan onderzoek en ontwikkeling dan Japan en de VS'', zei Oosterlinck. ,,En België behoort binnen de EU tot de zwakkere groep. We hebben dringend nood aan een nieuwe en versterkte inhaalbeweging. Niet iedereen in de regering voelt de noodzaak daarvan aan, maar ik reken erop dat die betreurenswaardige houding spoedig verdwijnt.''

De Leuvense rector illustreerde zijn noodkreet door een aantal acute noden op te sommen: 250 miljoen euro (10 miljard frank) voor investeringen in infrastructuur omdat gebouwen uit hun voegen barsten; geldgebrek voor wetenschappelijke uitrusting; de wanverhouding tussen tijdelijke en permanente onderzoekers... ,,Ons Academisch Ziekenhuis heeft een uitstekende reputatie opgebouwd dankzij de inzet van een relatief onderbetaald en overbelast kader.''

De Leuvense rector pleitte er verder voor dat iedereen zich toelegt op wat hij best kan. Intern binnen de KU Leuven, en in Vlaanderen. ,,We moeten onze onderzoekscompetenties optimaal inzetten. In plaats van verdere spreiding van opleidingen en onderzoekscentra moeten er werk gemaakt worden van concentratie en rationalisatie.'' Oosterlinck wil daarbij ook nadenken over een mogelijke organisatorische hervorming voor de KU Leuven.

In zijn eigenlijke openingsrede ging de rector dan weer in op de europeanisering in het hoger onderwijs. Hij pleitte voor degelijk uitgebouwde en onderling vergelijkbare stelsels van kwaliteitszorg en voor een ,,kwaliteitsgedreven financiering van ons onderwijs''. Ook hier kwam de hij terug op zijn pleidooi tegen spreiding.

In verband met de associaties die de KU Leuven met een tiental (katholieke) hogescholen uit heel Vlaanderen wil aangaan, ontkende Oosterlinck dat het gaat om associatiedrift, monopolievorming en verzuiling. ,,We willen werken aan een onderwijs-continuüm met een pakket van profielen, zonder overlapping en dus zonder verspilling van middelen.''

De rector kreeg op dat vlak nogal wat kritiek van de studenten. Pieter Michiels vroeg zich af of ,,mega-netwerken op basis van ideologie'' wel leiden tot een rationeler onderwijsaanbod en waarom er niet meer aandacht naar de sociale voorzieningen ging. Hij hekelde dat de studenten niet betrokken zijn bij het associatieproces: ,,Eerst uitspraak, dan inspraak: een hardnekkige gewoonte aan deze universiteit''. Ook Nico Scheerlinck pleitte namens het academisch personeel voor ,,een open mentaliteit en een open gesprek''.