BRUSSEL -- De Amerikanen zijn tot in het diepst van hun ziel getroffen door de terreuraanslagen van gisteren. Ze zijn in schoktoestand. Er heerst verwarring, angst. ,,Onze politieke leiders moeten de oorlog verklaren'', zegt politoloog Keith Poole van de University of Houston in Texas.
Dit is één van de grote scharnierpunten van onze geschiedenis, zegt Poole aan de telefoon vanuit Houston. ,,Er gaat veel veranderen.''

Er heerst chaos in de Verenigde Staten. Het telefoon- en Internetverkeer is overbelast. De mensen hebben het gevoel dat er nieuws wordt achtergehouden. En dat vormt een vruchtbare voedingsbodem voor geruchten. Zijn er behalve de vier verongelukte vliegtuigen nog vier andere verdwenen? Had het Pentagon informatie, maar deed het niet genoeg om de aanslagen te verhinderen? Het feit dat op vele plaatsen tot evacuatie werd overgegaan van openbare plaatsen, draagt bij tot de paniek. ,,Heel het centrum van Houston werd ontruimd'', zegt Poole. ,,De middelbare scholen zijn gesloten. De VS lijken wel tot stilstand te zijn gekomen. Het is surrealistisch. Ik ben 54 jaar en zoiets heb ik nooit meegemaakt.''

,,Dit heeft ons gevoel van veiligheid voor altijd vernietigd'', zegt Susan, die haar familienaam liever niet in de krant ziet. Ook in haar thuisstad Boston werden alle openbare ruimten geëvacueerd. Haar stem trilt nog als ze vertelt dat haar man regelmatig voor zijn werk naar Los Angeles moet en meestal de verongelukte vlucht neemt, maar deze keer een dag vroeger was vertrokken. ,,De mensen zijn in schok. We zijn allemaal bang'', zegt ze. Toch hebben ze volgens professor Ronald Tammen van Portland State University in Oregon niet veel te vrezen. ,,Terroristen willen onze symbolen treffen. Een aanslag elders in het land heeft geen effect.''

De Amerikanen voelden zich haast ongenaakbaar. Er was al wel een, mislukte, aanslag op het World Trade Center geweest. En Oklahoma. Maar zijn ze niet het rijkste en machtigste land ter wereld, met de meest geavanceerde technologie? En nu dit. Dat kunnen ze zo niet laten.

,,Als onze politieke leiders de moed hebben, verklaren ze de oorlog'', zegt Poole. ,,Er is sprake van tienduizend doden. Dat is veel meer dan in Pearl Harbor. Het is de eerste echte aanval op Amerikaans grondgebied sedert 1812. Als we niet ten oorlog trekken, zijn we zwakkelingen.''

Aan wie moet de oorlog dan verklaard worden? Voor Poole is het duidelijk dat de Saudische terrorist Osama Bin Laden het brein is. ,,Deze aanslag is te gesofisticeerd voor een stel gekken.'' Bin Laden krijgt onderdak van de Afghaanse Taliban. De VS moeten hun acties dus op de Taliban richten. ,,Het is nu wel duidelijk dat diplomatieke vriendelijkheden niet werken. En gewoon enkele kruisraketten afvuren volstaat evenmin. De openbare opinie zal onze politici dwingen de oorlog te verklaren'', zegt Poole, die zegt dat hij reageert als een Vietnamveteraan.

Zijn collega Tammen uit Oregon maant iedereen aan om het hoofd koel te houden. ,,Laten we eerst de feiten natrekken. De acties voelen, ruiken en zien eruit alsof Bin Laden erachter zit. Maar laten we niet overhaast te werk gaan.'' Tammen gelooft overigens niet dat deze aanslagen een fundamentele verschuiving in de Amerikaanse psyche zullen teweegbrengen. ,,We hebben al zoveel crisissen gehad. De Amerikanen zijn een veerkrachtig volk.''