BRUSSEL - De blikvanger van het Belgisch prioriteitenprogramma is ongetwijfeld de verklaring van Laken. Volgens het regeringsdocument moet het een ambitieuze tekst worden. Immers, met het verdrag van Nice staat de deur definitief open voor de grootste uitbreidingsoperatie in de geschiedenis van de Europese Unie. In feite, aldus de prioriteitennota, gaat het om een mutatie.
Op de top van Nice eind vorig jaar werd bovendien tot een breed en diepgaand debat over de toekomst van de Unie opgeroepen. België kreeg toen de opdracht om eind dit jaar de parameters van dit debat te schetsen. De discussie moet in een nieuwe intergouvernementele conferentie uitmonden, die in 2004 moet worden afgesloten.

Premier Verhofstadt kondigde in de gemengde Europese commissie van het parlement aan dat hij als voorbereiding voor Laken een ruime informatieronde start. Hij wil ondermeer inspiratie vinden in de bijdragen van het Europees parlement, de Europese Commissie, de nationale parlementen en de bijdragen van de constitutionele regio's. Daarnaast wil de regering met onderzoeksinstellingen, think tanks en experten contact opnemen. En verder zal er intensief met de lidstaten worden samengewerkt.

De verklaring van Brussel-Laken moet zich uitspreken over de agenda van het debat over de toekomst van Europa, de methode en de kalender. Pas op het einde van de rit -- in 2004 -- moeten er suggesties en antwoorden aangereikt worden. Ondertussen, onder Belgisch voorzitterschap dus, moet het debat gestuurd worden. Heel nadrukkelijk stelt de Belgische regering dat ze de agenda, zoals die in Nice bepaald werd, wil ,,opentrekken''. Er moet immers een antwoord komen op de fundamentele vraag: ,,hoe het politieke leven in een uitgebreide Unie structureren?''

,,In Brussel-Laken moet een kader worden vastgelegd opdat alle vraagstukken over de toekomst van de Unie zouden kunnen worden aangesneden. Dit moet mogelijk zijn in de mate dat veel ruimere concepten schuil gaan achter de louter institutionele punten.''

Ook het geladen debat over de bevoegheidsordening komt in het regeringsdocument aan bod. Volgens het kabinet bestaat bij een deel van de publieke opinie de perceptie dat de Unie soms te sterk ingrijpt in het leven van de burger en ,,dat de Unie soms oneigenlijk gebruik maakt van de rechtsgronden in het verdrag om in de bevoegdheden van de lidstaten in te breken.'' De regering dringt er bijgevolg op aan dat de Unie naar de burger zou luisteren.

Zonder het al te expliciet te stellen, bepleit de regering een nieuwe bevoegdheidsverdeling tussen Unie en lidstaten. De omstreden kwestie of Europa bevoegdheden moet afstaan, komt echter niet aan bod. Wel wordt heel nadrukkelijk gesteld dat ,,de nieuwe ordening niet tot gevolg mag hebben dat de integratiedynamiek stil valt.''

Vervolgens wordt eraan herinnerd dat de publieke opinie zelfs meer Europa wil. Onder meer een eigen defensie-identiteit, een waarachtig gemeenschappelijke buitenlands politiek en een gezamelijk asiel- en migratiebeleid.

Tenslotte stipt de regering aan dat ook andere elementen bepalend zijn voor de toekomst van Europa: de financiering van de Unie, de besluitvormingsprocedures, de rol van de deelstaten, de verdragstructuur. ,,Het Belgisch voorzitterschap, zo onderstreepte premier Verhofstadt in het parlement, is geenszins van plan om op al die vragen reeds antwoorden te formulen. Wel hoopt België dat het in Laken een verklaring kan goedgekeurd krijgen die de juiste vragen stelt. Op die manier worden de nodige deuren geopend voor een diepgaand debat in de volgende jaren.''.