BRUSSEL - De recente zelfmoordaanslagen op symbolische doelwitten in de VS zijn ongezien in hun omvang en driestheid, maar de techniek is niet nieuw. De voorbije twintig jaar nam een vijftiental organisaties in dertien landen hun toevlucht genomen tot zelfmoordaanslagen.

Experten van het Interpolicy Institute for Counter-Terrorism definiëren een zelfmoordaanslag als een ,,operatie waarbij een zelfbewust individu samen met zijn doelwit ook zichzelf opblaast. De dood van de dader is een noodzakelijke voorwaarde voor het succes van de missie''.

Een zelfmoordaanslag heeft een aantal voordelen tegenover een ,,conventionele'' aanslag. Omdat de dader de aanslag tot op het laatste moment stuurt, is de timing optimaal en de schade maximaal. Naast de fysieke schade veroorzaken zelfmoordaanslagen een angstpsychose onder de bevolking en kunnen ze rekenen op heel wat mediabelangstelling. Bij een zelfmoordactie moet tenslotte geen ontsnappingsroute worden gezocht en de kans dat de dader nadien door de vijand kan worden ondervraagd is nihil.


Kamikazes
De eerste ,,moderne'' zelfmoordaanslagen, na de Japanse kamikazes in WOII en 18-de eeuwse aanvallen van Moslims op westerse koloniale doelwitten in Azië, komen op rekening van de toen nog obscure sjiitische organisatie Hezbollah in april 1983 in Libanon. De aanvallen waren gericht op de Amerikaanse ambassade en Amerikaanse en Franse legerbases en leidden tot het vertrek van de Westerse troepen. Daarna verlegde Hezbollah zijn activiteiten naar het zuiden van Libanon en Israelische doelwitten. Bij een zelfmoordaanslag op de Israelische ambassade in Buenos Aires in maart 1992 vielen 29 doden en 250 gewonden.


Tamil Tijgers
Een van de eerste organisaties om het voorbeeld van Hezbollah op te volgen waren de Tamil Tijgers op Sri Lanka. Tussen juli 1987 en februari 2000 raakten duizenden onschuldige omstanders gewond bij 168 aanslagen, vooral op hoge Srilankaanse en Indiase militairen en politici.

De zelfmoordcel van de Tamil Tijgers, de ,,Zwarte Panters'', beschikt over cyaankalicapsules om niet voortijdig levend in handen van de vijand te vallen. De Tamil-Tijgers hebben overigens de twijfelachtige eer twee staatshoofden in functie te hebben omgebracht: De Indiase premier Rajiv Ghandi in 1991 en de Srilankaanse president Prendesa in 1993. Recent voerde een Tamil-commando een gewaagde aanval uit op de luchthaven van Colombo.


Israël
In Israël startte het zelfmoordterrorisme in 1993. Het soennitisch-islamitische Hamas en de Palestijnse Islamitische Jihad voerden 30 zelfmoordaanvallen uit waarbij een 120-tal doden en honderden gewonden vielen. Beide groepen gingen daarvoor in Libanon in de leer bij de Hezbollah. De meest recente aanslagen waren die op een discotheek in Tel Aviv en een pizzeria in Jeruzalem.

De Egyptische afdelingen van Hamas en Jihad voerden in 1995 aanslagen uit in Kroatië en op de Egyptische ambassade in Pakistan. Op 26 februari 1993 vergrepen islamitische organisaties zich al eens aan het World Trade Center. Bij de explosie van een 554 kilo zware kunstmestbom in de garage van het gebouw vielen toen zes doden en meer dan duizende gewonden.

De Koerdische Arbeiderspartij PKK voerde een 21-tal aanslagen of pogingen daartoe uit tussen 30 juni 1996 en 5 juli 1999. Toen besliste PKK-leider Ocalan de campagne te staken. De bommencampagne viel samen met militaire tegenslagen in het zuidoosten van Turkije. Het aantal doden viel relatief mee : 19 doden en 138 gewonden.


Osama Bin Laden
De tot voor de recente gebeurtenissen spectaculairste zelfmoordaanslagen werden in 1998 simultaan uitgevoerd op de Amerikaanse ambassades in Nairobi en Dar-es-Salaam. Daarbij vielen toen 300 doden en meer dan vijfduizend gewonden. Osama bin Laden, de leider van de al-Qaida-organisatie die verantwoordelijk wordt geacht voor de aanvallen, staat sindsdien onbedreigd nummer 1 op de most wanted-lijst van het FBI.

Wie een zelfmoordaanslag pleegt, krijgt in radicale moslimmilieus de eretitel van 'martelaar' of 'shahid'. De typische shahid is jong, ongehuwd, laag opgeleid en afkomstig uit een arme familie. Die familie kan na de dood van de martelaar rekenen op heel wat aanzien en vaak een financiële vergoeding. De zelfmoordterrorist zelf maakt aanspraak op eeuwig leven en de liefhebbende zorgen van 72 maagden in het paradijs, de toestemming om het gelaat van Allah te aanschouwen, en het voorrecht om 70 familieleden toegang tot het paradijs te verlenen.