LONDEN/LA JOLLA - Wetenschappers zijn er in een labo in geslaagd levende hersencellen te winnen uit dode cellen. Dat staat in het jongste nummer van het wetenschappelijke vakblad Nature te lezen. Bedoeling is ze later in te planten van de hersenen van Parkinson- of Alzheimerpatiënten.
Fred Gage van het Salk Institute in La Jolla en collega's ontnamen lijken binnen de twintig uren na de dood hersenweefsel. Zij scheidden de cellen van elkaar en dienden ze verscheidene groeifactoren toe. Beslissend voor het goed gedijen van cellen zijn stoffen die uit genetisch gewijzigde stamcellen van ratten zijn gewonnen.

De behandelde menselijke cellen vermenigvuldigden zich zeer snel. Hersencellen van een na elf weken overleden baby vermenigvuldigden zich zeventig keer. Cellen van volwassenen doorliepen zowat dertig celdelingscycli, alvorens het verouderingsproces in te zetten.

In totaal hebben de wetenschappers uit 23 weefselmonsters van overledenen van verschillende leeftijden levende hersencellen gewonnen en vermeerderd. Uit de voorlopige cellen ontstonden alsmaar meer spontane cellen.

Wanneer kweekcondities op een bepaalde wijze wijzigden, leidde dit differentieringsproces tot zenuwcellen en andere celtypes in de hersenen. Daarmee is volgens de vorsers een nieuwe manier gevonden om afgestorven hersencellen bij neurodegeneratieve ziekten zoals Parkinson te vervangen.

Totnogtoe gebruikte men bij dergelijke proeven onder andere weefsel van afgedreven embryo's. Niet alleen waren de resultaten wisselend, de methode is ook uit ethisch oogpunt omstreden.

De wetenschappers hopen dat er minder bedenkingen zijn bij het transplanteren van hersencellen die uit de hersenen van overledenen zijn gewonnen. Eerst dient nog uitgeklaard, of deze cellen wel voor medische doeleinden te gebruiken zijn. In het bijzonder het verouderingsproces bij de gekweekte hersencellen is nog onvoldoende onderzocht.