NEW YORK - VN-secretaris-generaal Kofi Annan heeft dinsdag de Veiligheidsraad aanbevolen de Westelijke Sahara onmiddellijk zelfbestuur te gunnen en over vier tot vijf jaar een referendum over de toekomst van het delfstoffenrijke woestijngebied te organiseren.
Door zowel Marokko als de rebellenbeweging Polisario gedeeltelijk hun zin te geven moet de volledige uitvoering van het VN-vredesplan voor de voormalige Spaanse Sahara verzekerd worden.

Volgens Annan ontbreekt zowel bij Marokko als het Polisario ,,de oprechte wil die nodig is om een politieke oplossing voor het conflict te bereiken''. Marokko, dat het gebied na het vertrek van de Spanjaarden in 1975 heeft geannexeerd en gekoloniseerd, is voor zelfbestuur. Het Polisario en Algerije, dat honderdduizenden gevluchte Saharawi's heeft opgevangen, willen een referendum. De partijen konden het er tot nog toe niet over eens worden wie daarin stemgerechtigd zou zijn.

In het door de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker uitgewerkte vredesplan wordt een periode van ten minste vier jaar zelfbestuur voorzien voordat ,,bona fide'' inwoners van de Westelijke Sahara zich in een referendum over hun toekomst kunnen uitspreken. Het referendum zou niet later dan vijf jaar na de inwerkingtreding van het plan gehouden moeten worden.

Het voornaamste bezwaar van Marokko tegen een referendum is dat de kiezers dan voor onafhankelijkheid zouden kunnen stemmen. Het bezwaar kan volgens Annan worden weggenomen door de kiezers naast onafhankelijkheid of integratie in Marokko, zelfbestuur of autonomie als derde keuzemogelijkheid te geven.