LUANDA - De Angolese regering heeft zaterdag het lichaam van UNITA-leider Jonas Savimbi getoond, die een dag eerder door het leger was doodgeschoten, en diens volgelingen opgeroepen hun reeds tientallen jaren durende strijd te staken.
Voor de staatstelevisie waren beelden te zien van het lichaam van Savimbi, dat op een tafel lag. De opnamen waren gemaakt in het dorp Lucusse in het oosten van Angola, in de buurt van de plek waar het leger de rebellenleider vrijdag doodschoot. Volgens de Angolese autoriteiten is Savimbi zaterdagavond in het dorp begraven.

Voor de televisie werd gezegd dat soldaten Savimbi doodschoten na hem na een achtervolging in het nauw te hebben gedreven. Ook 21 andere UNITA-strijders, onder wie twee generaals, werden doodgeschoten. Savimbi's echtgenote Catarina raakte gewond en is in een ziekenhuis opgenomen, zo werd gezegd. Savimbi had naar wordt aangenomen meerdere echtgenotes.

Minister van buitenlandse zaken Joao Miranda heeft de vertegenwoordiger van de Verenigde Naties in Angola, Mussagi Jeichande, en de ambassadeurs van de Verenigde Staten, Rusland en Portugal officieel op de hoogte gesteld van de dood van Savimbi. Angola was tot 1975 een Portugese kolonie.

Door het overlijden van Savimbi is de hoop toegenomen dat er eindelijk vrede tot stand kan komen in Angola, waar direct nadat het land onafhankelijk was geworden een burgeroorlog uitbrak. Het mislukken van drie vredesakkoorden in de loop der jaren wordt voor een belangrijk deel toegeschreven aan Savimbi's machtshonger. Het eerste akkoord liep in 1992 op niets uit toen Savimbi weigerde zijn verlies in de verkiezingen, de eerste die ooit in Angola werden gehouden, te accepteren en opnieuw naar de wapens greep.

Officiële cijfers ontbreken, maar de oorlog heeft aan naar schatting 500.000 mensen het leven gekost. Zo'n vier miljoen mensen, grofweg een derde van de bevolking, zijn uit hun huizen verdreven. Volgens mensenrechtengroepen hebben beide partijen zich schuldig gemaakt aan wreedheden.

VN-vertegenwoordiger Jeichande zei Savimbi's dood te betreuren, maar voegde daaraan toe dat de dood van de rebellenleider waarschijnlijk wel ,,het begin van het einde'' van de oorlog betekent. Minister van buitenlandse zaken Miranda zei dat het leger jacht zal blijven maken op de rebellen en hen zal dwingen hun wapens af te staan. De UNITA liet weten de strijd niet te zullen opgeven. ,,Vanaf nu is het scenario veranderd en zullen we nieuwe wegen moeten zoeken'', zei de vertegenwoordiger van de rebellenbeweging in Portugal, Carlos Morgado. ,,Maar dit zal in geen geval betekenen dat we ons overgeven. De regering zal geen militaire overwinning behalen.''

De Portugese ambassadeur Fernando Neves zei dat Savimbi zijn lot zelf had gekozen. ,,De internationale gemeenschap heeft hem ruimschoots de gelegenheid gegeven om voor een door onderhandelingen bereikte oplossing te kiezen'', aldus Neves.

Hoewel de kans op vrede lijkt te zijn toegenomen, kan Savimbi's dood ook leiden tot een machtsstrijd in de regerende MPLA. Zo'n strijd is tot nu toe uitgebleven dankzij het feit dat er een gemeenschappelijke vijand bestreden moest worden. MPLA-leider Eduardo Dos Santos, die al sinds 1979 president is van Angola, voert zondag en maandag in Lissabon overleg met de Portugese minister van buitenlandse zaken Jaime Gama en de Portugese president Jorge Sampaio. Later maandag reist hij door naar de VS voor besprekingen met president George Bush. Dat Dos Santos Portugal en de VS zou bezoeken was vorige maand al bekend. De Angolese regering zegt zich nu Savimbi dood is op te zullen maken voor de beëindiging van de strijd en bereid te zijn het laatste vredesakkoord, dat in 1994 werd gesloten, alsnog volledig ten uitvoer te brengen.