Licht en leegte
Foto: © Jimmy Kets
Hoort een lifestylemagazine wel bij De Standaard?, vraagt TOM NAEGELS zich af. Het antwoord is ja - maar de artikels moeten dan liefst wel ergens over gaan. 'Licht' is geen synoniem van 'leeg'.

Toen het Nederlandse NRC Handelsblad in juli vorig jaar een lifestylemagazine aan zijn weekendpakket toevoegde, reageerden de lezers verdeeld. En zij die er niet van hielden, hielden er héél erg niet van. 'Hier vallen woorden als “decadent,, “smakeloos neoliberaal,, “snobistisch,, “hedonistisch,, “opportunistisch, en “materialistisch,,' schreef hoofdredacteur Peter Vandermeersch op zijn blog, al voegde hij eraan toe dat andere lezers dan weer 'top' in de mond namen.

Ook onder de lezers van De Standaard blijft het Magazine, dat afgelopen weekend vernieuwd werd, voor controverse zorgen. Ten dele heeft dat te maken met het zelfbeeld van de 'kwaliteitskrantenlezer', die liefst zo min mogelijk in contact komt met populairdere genres. Maar het is zonder twijfel ook de bijlage die het verst van de traditionele opdracht van een krant staat: nieuws brengen, duiden, analyseren en becommentariëren. 'Niet iedereen vindt lifestyle iets wat bij De Standaard past', schreef chef Lieve Van De Velde in haar 'Wat voorafging' afgelopen weekend. Maar: 'Veel mensen willen wel zoiets lights bij de krant, toch.' Iets lichts, daar gaat het om. De lezer krijgt al zoveel ernstigs te verwerken, hier kan hij uitblazen en wegdromen.

Het maakt een magazine een aantrekkelijke omgeving voor advertenties. Dat is meteen een belangrijke/de belangrijkste reden waarom vrijwel alle kranten er een hebben. Wat daarom nog niet wil zeggen dat het inhoudelijk niets waard is. Alleen: als het doel zo subjectief gedefinieerd wordt - uitblazen, dromen, actief breken met de rest van de krant - hoe beoordeel je die inhoud dan?

Ik was niet zo'n liefhebber van het oude Magazine. Ik behoor niet tot de doelgroep, dat besef ik wel: ik ben geen vrouw, ik laat me kleden door mijn vrouw, en als ik me wil ontspannen na die verpletterende lawine van ernst en informatie, dan neem ik een strip. De columns van Tom Heremans en An Olaerts, die las ik graag, maar verder begreep ik dikwijls gewoon niet om welke reden me iets verteld werd. Waarom keek ik opeens vier pagina's lang naar foto's van het 'voormalige Belgische topmodel Michel De Windt', gekleed - huh? - als in de films van Terry Gilliam? (3 maart) Waarom stonden Raymond en Roland daar brillen te passen? (18 februari) En waarom zouden een nieuwsjunkie, een huisvader en een schrijver zeven dagen lang hun leven omgooien, de eerste door zonder nieuws te leven, de tweede door zuinig te zijn, en de derde door geen alcohol te drinken? (21 januari) Waarom die drie, waarom die opdrachten, waarom die week? Het had iets absurds, iets willekeurigs - maar zoals gezegd, dat komt misschien doordat ik niet tot de doelgroep behoor. 'De meeste lezers stellen zich die vragen niet', zei mijn vrouw net nog, terwijl ze mijn te lange broekspijpen afspeldde. 'Die vinden het lollig om naar te kijken.'

Het nieuwe Magazine is wat serieuzer. Er valt meer te lezen. Dat heeft te maken met het toevoegen van de Reizen, die vroeger in de gewone krant zaten. De indeling is ook overzichtelijker. Daardoor zag ik ook dat verschillende reportages er wél om een reden instonden: ontwerper Bruno Pieters wordt geïnterviewd omdat hij na twee jaar zoeken-naar-zichzelf met een eigen label op de markt komt. (En omdat er een 'exclusieve design' van Pieters als cadeautje in het blad zat.) We 'kijken binnen bij een interieurontwerpster', maar niet zomaar: er komt een tentoonstelling en een monografie over het werk van haar bureau. Het is bijna Pasen, dus verschijnt er iets over jonge mensen die vasten, aangevuld met leuke receptjes. Akkoord.

Maar het hoofdartikel lijdt dan weer wel aan dat willekeurige. 'Zit leeftijd tussen de oren?' vraagt de titel mij, en ik krijg meteen het antwoord: 'Leeftijd heeft steeds vaker met gevoel te maken, minder met de exacte kalenderwetenschap.' Waarna een twintiger, een dertiger, twee veertigers, een vijftiger en een zestiger me vertellen waarom ze zich meestal jonger, in één geval ouder voelen dan ze zijn.

Steeds vaker, hm? Zegt wie? Heb je waar vandaan? Had Harry Mulisch niet zo'n theorie over iemands 'absolute leeftijd'? Ja hoor, en ze dateert al uit de jaren zestig. 'Ik bedacht me dat iedereen een 'absolute leeftijd' moest bezitten, die nooit veranderde. Een leeftijd die eerder wordt bepaald door emotie en karakter', zei hij er in Trouw over, toen hij tachtig werd. En je maakt me niet wijs dat Mulisch de eerste was die dat bedacht. En bestaat het nu of niet, die gevoelsleeftijd? Want een antwoord op de vraag heb ik eigenlijk niet gekregen, tenzij: 'Ja, het bestaat, want we hebben zes mensen gevonden die zeggen dat het bestaat.'

Voor mij is dat het onderscheid tussen 'licht' en 'leeg'. Licht is oké: wie het niet graag leest, die doet wat anders. Bij 'leeg' krijg ik het gevoel dat ik als lezer niet serieus word genomen. Er is zomaar iets verzonnen, zonder aanleiding, en nu verwacht men van mij dat ik levensverhalen ga lezen van mensen die ik niet ken, en die zoals iedereen menen dat hun leeftijdsgenoten heel anders zijn dan zij. Leuk voor een rubriekje, maar een hoofdartikel mag meer relevantie hebben.

Het is een moeilijke grens. Ik besef dat ze ten dele subjectief is. Maar een bijlage van een krant, hoe licht ook, moet zich altijd de vraag stellen: is er wel iets aan de hand?

De ombudsman houdt de redactie van De Standaard wekelijks een spiegel voor. Opmerkingen over journalistiek in De Standaard kan u melden via ombudsman@standaard.be en via www.standaard.be/ombudsman, waar u ook links vindt naar zijn Facebook- en Twitterpagina (@OmbudsDS)