en Kris GOOSSENAERTS

In het Antwerpse Sportpaleis start vanavond het wereldkampioenschap wielrennen. Na de zeer succesvolle Tourrit, het tweede wielerfestijn dat gouverneur en fietsfanaat Camille Paulus binnenhaalde. De gouverneur hoopt dat de wielerliefhebber de weg naar het vernieuwde Sportpaleis zal vinden, en droomt zelfs opnieuw van een zesdaagse. Toch verrast Camille Paulus als hij de vraag stelt: ,,Moeten we als provincie wel eigenaar zijn van het Sportpaleis? Hoort zoiets niet eerder toe aan een privémaatschappij?''

De provinciegouverneur snijdt met die vraag virtueel een stuk in eigen vlees, maar zegt dat binnen de overheid de volgende maanden toch een debat met open vizier moet komen over welke taken nog door Vlaanderen, de provincies en de gemeenten moeten worden gedaan en welke niet? En welke overheid wat doet. ,,De provincies moeten bijvoorbeeld -- volgens mijn bescheiden mening -- dringend nadenken over taken die dichter bij de burger staan. Dat is hun enige overlevingskans'', stelt Paulus.

  • Wat heeft de burger aan zo'n debat over taken tussen gemeenten, provincies en Vlaamse regering?
  • ,,Het kerntakendebat moet één objectief hebben: wordt de burger er beter van? Welke service en welke kwaliteit levert welke overheid het beste? De gemeenten, de provincies of Vlaanderen? En wie doet dat tegen de beste prijs? ''

    ,,Maar eerst moeten we bekijken of de overheden niet teveel taken op zich nemen. Is alles wat ze doen wel goed? Of kan iemand anders het beter? De overheid moet zich beperken tot essentiële taken, dat zijn de kerntaken. Die best aansluiten op de leefwereld van de burger.''

  • Doet de overheid nu teveel?
  • ,,Dat wordt de eerste vraag in het debat. Neem nu drinkwater, iets wat het Antwerpse stadsbestuur al enkele maanden beroert. Sommigen menen dat dit toch een privétaak is. Anderen zeggen dat water, zo'n essentieel goed best in overheidshanden blijft. Voor de duidelijkheid, volgens mijn persoonlijke opinie is zoiets voor de overheid.''

    ,,We moeten ons wel afvragen of de levering van drinkwater niet best naar de provincie gaat. Nu levert Pidpa voor zowat heel de provincie, en de Antwerpse Waterwerken (AWW) voor de stad en enkele randgemeenten.''

  • Welke taken ziet u nog voor de provincie?
  • ,,Ik wil geen schoonmoeder van dit debat worden. Gemeenten, provincies en Vlaams gewest moeten dat onder elkaar uitmaken. Al durf ik wel enkele vragen opwerpen.''

    ,,Neem onderwijs. Is dat een essentiële taak voor de provincie? Of veiligheid? Groeien de kosten van de brandweer niet boven het budget van de gemeenten? Ze bellen mij 's nachts op bij een grote brand, zoals enkele weken geleden in Ravels. Ik word om half één opgebeld om ter plaatse om kwart na één 's nachts vast te stellen dat er dringend 9 km leiding voor water moet worden gelegd, om te kunnen blussen. Als dat allemaal een beetje gestructureerd zou worden, zouden we zoiets niet meemaken.''

    ,,Of de politieschool? Die leidt agenten voor heel de provincie op. Waarom zit ze dan bij de armlastige stad?''

  • De provincie is vooral bekend door haar recreatieparken?
  • ,,Dat moeten we nog versterken. Zo zijn er nog verschillende recreatieparken in onze provincie eigendom van gemeenten. Terwijl hun belang de gemeentegrenzen overstijgt. De gemeentebesturen raken er door in financiële moeilijkheden. Ik denk aan het zwembad van Brasschaat, de Nekker in Mechelen en het Netepark in Herentals. Gaan die niet beter naar de provincie? Wij hebben de knowhow in huis.''

  • In Antwerpen is al een tijdje een soort kerntakendebat bezig, rond afval.
  • ,,De afvalophaling en -verwerking, gebeurt best zo goedkoop mogelijk. Daarom denk ik dat dit best in de schoot van de provincie belandt. Van het ophalen van de zak tot aan de verwerking.''

    ,,We zijn hiermee al enkele jaren bezig. Ik trachtte alle burgemeesters en intercommunales op één lijn te krijgen, zodat we onze 300.000 ton het goedkoopste konden weg krijgen. Maar de Kempense en Mechelse intercommunales IOK en Imeo verlieten de vergaderingen. Wij gaan een vergistingsinstallatie op de Hooge Maey voor 300.000 ton bouwen. Het IOK wil nu ook zo'n installatie. Niet echt goed voor de portemonnee van de burger.''

  • Bewijst dit voorbeeld niet dat zo'n kerntakendebat hopeloos wordt?
  • ,,We mogen toch dromen, al ben ikzelf een beetje sceptisch. Het debat moet wel anders zoals het nu gevoerd wordt. Zo schreef de Vlaamse Vereniging van Provincies (VVP) al een nota. Dat werd alleen een inventaris. Het biedt geen antwoorden op dit debat.''

    ,,We moeten vermijden dat de Vereniging voor Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) met getrokken messen tegen de provincies staat. De onderhandelingen moeten eerlijk gebeuren. Niet in een sfeer van afpakken van elkaar .''

    ,,Nu verlopen ze een beetje als een boksmatch. Gemeenten en provincies lijken wel gladiatoren, waarbij het Vlaams gewest met een monkelend lachje als keizer toekijkt.''

  • Wanneer is het debat afgerond?
  • ,,De Vlaamse regering is sinds de Lambermontakkoorden verantwoordelijk voor de provinciewet en de gemeentewet. We moeten daar niet op wachten, provincies en gemeenten kunnen zelf al charters afsluiten. Ik wil hier in Antwerpen, als grootste provincie, het voortouw nemen.''

    ,,Ik heb daar al met onze 70 burgemeesters over gepraat. Nu polsen onze bestendig afgevaardigden informeel de stadsbesturen uit hun regio. Tegen Kerstmis worden de eerste resultaten verwacht.''

    ,,Zo'n belangrijk debat mag niet eeuwig duren, maar ook niet op een drafje. Tegen de zomer moeten we klaarder zien.''