Ik heb zowat alle scholen van Mechelen doorlopen'', zegt Inge Vervotte. ,,Wie het opneemt voor kwetsbare figuren in de klas, maakt zich helaas niet altijd even populair bij de leerkrachten.'' Vandaag neemt Vervotte het op voor de duizenden Sabena-werknemers die twee weken geleden door de regering op straat werden gezet. ,,Ik krijg brieven van Sabéniens die zelfmoord willen plegen'', zegt de jonge vakbondsvrouw. ,,Alles in mijn leven lijkt banaal tegenover het sociaal drama dat deze mensen treft.''

We ontmoeten Inge Vervotte --geboren en getogen Mechelse-- in taverne Den Beer op de Grote Markt. Ze heeft er een slopende week van info-sessies voor ex-Sabéniens en meetings met kabinetsleden opzitten. Net op het moment dat ik wil vragen of haar recente BV-schap haar veel reacties op straat oplevert, klampt een caféganger ons aan. ,,Sorry voor het storen'', zegt hij. ,,Maar ik wil jullie veel sterkte toewensen''. Het blijkt een werknemer van Virgin. Hij maakt zich zorgen over de concurrentie tussen DAT en de maatschappij van zijn grote baas, Richard Branson.

,,De onzekerheid heerst overal'', zegt Vervotte. ,,Neem nu de 1.655 Sabéniens die nog aan het werk zijn. Terwijl hun ontslagen collega's alle vacatures op de arbeidsmarkt inpikken, zitten zij vast aan een contract dat hen geen enkel toekomstperspectief biedt. Maar ze mogen niet klagen, want 'ze hebben toch werk!'. Dat vind ik dus onaanvaardbaar.''

De combinatie van een stoute tong en een jonge, elegante verschijning hebben Inge Vervotte in de mannenboekskes de status van 'femme fatale' opgeleverd. Het brengt de vakbondsvrouw niet uit evenwicht. ,,De wereld is aan de durvers'', zegt ze. ,,Je moet grenzen stellen in het leven. Anders loopt iedereen over je heen.''

  • Die onblusbare strijdvaardigheid, is dat een aangeboren afwijking?
  • Inge Vervotte: (lachend) ,,Dat is mijn karakter, ja. Ik had op school voortdurend problemen met leerkrachten omdat ik het opnam voor kwetsbare klasgenoten. Leerlingen die gepest werden nam ik onder mijn vleugels. Dat werd me niet in dank afgenomen, zeker niet in de elite-scholen. BIM-SEM, de laatste halte in mijn middelbare schoolcarrière, was wat dat betreft een verademing. Daar had ik voor het eerst het gevoel dat de mening van leerlingen meetelde. Dat ik als mens au sérieux genomen werd.''

  • Na je studies kwam je bij de christelijke vakbond terecht. Wat drijft je in het vakbondswerk?
  • ,,De bekommernis om de rechten van de werknemers. In bepaalde milieus wordt tegenwoordig graag verkondigd dat onze maatschappij perfect is. Dat is een illusie. Overal vallen mensen uit de boot. Werknemers van kleine luchtvaartmaatschappijen klampen mij aan met vragen over hun arbeidsrechten, maar als puntje bij paaltje komt mag ik mijn mond niet opendoen omdat ze bang zijn zo hun job te verliezen. We leven in een perfecte rechtsstaat, waar iedere crimineel gratis een advocaat kan krijgen. Maar sommige werknemers genieten niet de minste bescherming.''


    Onbegrepen
  • Terug naar Sabena. Je hebt er een drukke week van info-sessies voor de ontslagen Sabéniens opzitten. Hoe is de sfeer?
  • ,,De realiteit drong in de eerste dagen niet helemaal door. Maar vandaag worden de Sabéniens keihard met de gevolgen van het faillissement geconfronteerd. Sommigen moeten hun huis of hun auto verkopen. Vooral de onzekerheid over de toekomst weegt zwaar door. Zullen ze een nieuwe job vinden? Moeten ze solliciteren bij de nieuwe maatschappij, of is dat een doodgeboren vogel? Wanneer krijgen ze hun ontslagpremie? Meer dan twee weken na het faillissement hebben de ontslagen werknemers nog steeds hun C4 niet gekregen. Dat betekent dat ze hun papieren voor de werkloosheid niet in orde kunnen brengen. De curatoren hebben veel werk, maar dat is toch essentieel.''

    ,,Veel Sabéniens begrijpen ook niet goed waarom het faillissment niet méér invloed heeft op de publieke opinie en op de politiek.''

  • Ze voelen zich niet begrepen?
  • ,,Inderdaad. De publieke opinie reageert soms heel onverschillig. 'Die Sabéniens voelen zich weer beter dan een ander', hoor je links en rechts fluisteren. 'Na hun vette pré willen ze nu ook nog een vette ontslagpremie!'. Men vergeet er dan wel bij te vertellen dat die voordelige arbeidsvoorwaarden dateren uit de jaren '60 en '70. Toen werden inderdaad gulle contracten afgesloten. Maar die tijd is al lang voorbij. Onze dienstverleners hebben zich de laatste maanden echt verbaasd over het karige loon dat veel Sabéniens verdienen. Daar komt bij dat nogal wat piloten en stewards de laatste tijd gedwongen werden om met halftijdse contracten te werken. Dat was zogezegd tijdelijk, maar door het faillissement van Sabena kunnen die mensen nu serieus in de problemen komen met hun werkloosheidsuitkering.''

  • Toch leeft bij de publieke opinie nog steeds het beeld van Sabena als de vetpot waar het geld decennialang langs deuren en vensters is buitengegooid.
  • ,,Dat geld ging niet naar de werknemers. Iedereen weet dat op sommige Sabena-diensten meer kaderleden werkten dan arbeiders en bedienden. Tegen die wanverhouding hebben de vakbonden zich steeds verzet. Zonder resultaat. Zelfs toen het helemaal fout ging, werden nog extra kaders aangeworven. In vakbondsjargon spreken we van de 'betonlaag': hoge pieten die hun positie danken aan vriendjespolitiek en nooit iets positief voor Sabena gepresteerd hebben. Werknemers die in de fout gaan, worden ontslagen om dwingende redenen. Onbekwame bestuursleden blijven rustig op hun stoel zitten of strijken een royale ontslagvergoeding op. Dat is het verschil. Nu de Sabéniens niets meer te verliezen hebben, beginnen de namen van die potverteerders stilaan boven water te komen.''


    Naïef
  • Vanaf welk moment wist je zelf dat Sabena failliet zou gaan?
  • ,,Bij de onderhandelingen rond het Blue Sky-akkoord heb ik me voor het eerst ernstig vragen gesteld. Toen de bestuurders de hete aardappel doorschoven naar het personeel, kreeg ik echt het gevoel dat men op zoek was naar een drogreden voor een faling. Mijn frank is helemaal gevallen toen de directie weigerde de nieuwe CAO te ondertekenen. Dat was een duidelijk signaal dat men het faillissement als een goedkopere optie beschouwde dan het ontslag van 5.000 mensen. De pilotenbond heeft ons nadien verweten dat we naïef geweest waren. Maar wij wilden elke poging om Sabena te redden een kans geven.''

  • In welke mate heeft het faillissement van Sabena jou persoonlijk geraakt?
  • ,,Ik heb me de laatste twee jaar bijna uitsluitend met het Sabena-dossier beziggehouden, en maandenlang zij aan zij met de Sabéniens gevochten voor het behoud van hun bedrijf. Dat kruipt niet in je kleren, hé. Het is een beetje zoals je familie verliezen. Ik heb nooit in mijn leven zoveel wenende mensen bij elkaar gezien. (lacht) Op een bepaald moment dacht ik zelfs dat het aan mij lag: overal waar ik mijn hoofd binnenstak, begonnen mensen spontaan te snotteren. Het heeft mijn levensvisie veranderd. Ik kan me niet meer druk maken over onbenulligheden. Alles lijkt zo banaal tegenover een sociaal drama dat duizenden mensen treft.''