Zijn er zinvolle alternatieven voor de opsluiting van jonge delinqenten? Volgens het begeleidingstehuis Het Oranjehuis uit Kortrijk wel. Directeur Willy Vandamme pleit ervoor dat de delinquent in zijn omgeving wordt behandeld. Het Oranjehuis vierde vrijdag trouwens zijn dertigste verjaardag.

  • Hoe kom je tot die contextbegeleiding?
  • Willy Vandamme : ,,Ik vroeg vier jaar geleden aan de rechters om jongeren niet op te sluiten, te plaatsen. Ik wou aan tafel gaan zitten met de betrokkenen en een programma opstellen. Een jongere die zes maanden niet meer naar school gaat, moet een schoolprogramma volgen bijvoorbeeld. Bij een jongere met problemen thuis worden de ouders mee betrokken. Essentieel is de medewerking van alle partijen. Nadien wordt geëvalueerd en verslag uitgebracht bij de rechter.''

  • Welke resultaten behaalde je?
  • ,,Na vier jaar zijn we ervan overtuigd dat het kan. Van de 46 situaties zijn er 31 afgesloten, waarvan 25 met goed resultaat. Eén derde van die jongeren zou even goed in Everberg geplaatst kunnen zijn. Na een jaar zien we een resultaat van 80 procent. Door de jaren heen ontwikkelden we een visie op de jeugddelinquentie. Meestal heeft één en ander te maken met breuken. De jongeren zijn buitengezet op school, weten soms niet eens hoeveel broers of zussen ze hebben. De link die ze missen, is voor 90 procent aan die breuken te wijten.''

  • De prijs die je ervoor betaalt, is erg arbeidsintensief?
  • ,,Ik verheel niet dat dit een voortdurende strijd is. Maar vijftig procent van dergelijke situaties moet niet residentieel opgelost worden. Na Everberg komen jongeren buiten en dan tikt de tijdbom. Per jaar en per persoon kost één jongere in Everberg 125.000 euro. Wij doen het met contextbegeleiding vijf tot tien keer goedkoper. Ik wil niet ontkennen dat residentie soms nodig is.''

  • Krijgen de jongeren inspraak?
  • ,,Veel inspraak ja, maar een duidelijke en consequente sanctielijn als ze over de schreef gaan. Herinner je de overvallen op de apotheken in Brussel. Die jongeren verdienen wellicht een sanctie, maar ondertussen zouden wij voor hen een programma opstellen. Ook zij hebben een vader, moeder, een omgeving. Via integratie in de samenleving draag je veel meer bij tot de veiligheid. Ja, wij bieden een alternatief voor jeugdgevangenissen. En het loont, al werken wij heel confronterend.''