De voormalige cinema's Roma aan de Turnhoutsebaan, Festa aan de Offerandestraat, Pax in de Lange Dijkstraat en Plaza in Duffel stevenen af op hun bescherming als monument. In september hoopt de Antwerpse afdeling van Monumenten en Landschappen de dossiers op het bureau van bevoegd Vlaams minister Paul Van Grembergen (VU/ID) te hebben. Er wordt ook onderzocht of de cinema's Rubens aan de Carnotstraat en Astrid en Savoy aan het Koningin Astridplein beschermd kunnen worden.

Monumentenzorg wil een aantal bioscopen van de sloophamer redden. Want ze getuigen één voor één van het rijke Antwerps filmverleden. Daarnaast hebben de meeste zalen een erg aparte architectuur, langs buiten of van binnen.

Na het faillissement van filmtycoon baron Georges Heylen, dreigde de zalen allemaal te verdwijnen. Cinema Rex, het kroonjuweel van Heylens imperium, en Metro werden met de grond gelijk gemaakt voor het Gaumont-complex, ondertussen UGC gedoopt. Een aantal winkels en restaurants palmden enkele andere zalen in. Cinema Rubens wordt gehuurd door de Braziliaanse sekte Universele Kerk van Gods Werk.

Enkele zalen staan al jarenlang leeg te verkommeren. Zo is de cinema Roma aan de Borgerhoutse Turnhoutsebaan ondertussen een ruïne. Sommige theatergezelschappen gebruiken het zeer af en toe als onheilspellend decor, een symbool voor verloedering. De Astrid en de Savoy aan het Koningin Astridplein verkrotten zo erg, dat enkele jaren geleden er zelfs brokken gevel naar beneden donderden.

Alleen de Festa in de Offerandestraat ging een nieuwe toekomst tegemoet. De supermarktketen Peeters-Govers kocht het zaaltje en breidde haar winkel uit. Maar ze sloopte de zaal niet, integreerde ze wel op een originele manier in het warenhuis.


Voordelen
De Antwerpse afdeling van Monumentenzorg droomt er al lang van enkele bioscopen te beschermen als monument. Deze winter maakte ze een toer langs de voormalige filmzalen. Meteen werden de Roma, de Festa en de Pax als meest dringende naar voren geschoven. De Rubens, Astrid en Savoy worden verder onderzocht.

Drie jaar geleden werd al een eerste voorstel geformuleerd om de Borgerhoutse Roma te beschermen. De districtsraad hoopt er ooit een cultureel centrum in te herbergen. Een bescherming als monument heeft voor een eigenaar heel wat voordelen. Zo betaalt het Vlaams gewest 75 procent van de restauratiekosten.