Televisiebeelden over diepzeeduiken tonen een harmonieuze wereld met aparte vormen en prachtige kleuren onder water. ,,In het troebel water van het kanaal Roeselare-Ooigem is het daarentegen pikdonker. Onder water gaat het licht uit. Je verliest daardoor elk gevoel voor oriëntatie. In het donker moet je alles op het gevoel doen en met hulp van op de oever. Bang ben je niet echt. Maar de eerste duik geeft je toch een raar en vies gevoel'', getuigt Eric Veracx. De Roeselarenaar behoort al 22 jaar bij de duikersploeg van de Roeselaarse brandweer.

De Roeselaarse brandweer heeft sinds 1967 een duikersploeg binnen eigen rangen. De groep telt op vandaag veertien mensen, verspreid over zes ploegen. ,,De brandweer probeert dag en nacht minstens één duiker paraat te hebben'', luidt het. Eerste sergeant Eric Veracx is al 22 jaar duiker bij de brandweer. De 43-jarige Roeselarenaar behoort tot de tweede generatie duikers. Beroepsbrandweerman Koen Declercq (27) duikt al twee jaar en maakt deel uit van de laatste generatie.

Hoe word je duiker bij de brandweer?

Koen Declercq: Bij een duikersclub moet je een brevet met het niveau van twee sterren halen. In mijn geval duurde de opleiding ongeveer één jaar. Veel aandacht gaat naar de theoretische kennis en de praktische basisvaardigheden. De cursus is niet direct heel moeilijk. Maar de conditie speelt uiteraard een grote rol.

Het is heel belangrijk om de stress en de tijdsdruk de baas te blijven bij een interventie. Paniek is een slechte raadgever voor een duiker. Onze duikersploeg traint minstens één keer in de maand aan de watersportbaan in Gent. Daarnaast zijn er elk jaar oefeningen in open water ergens in Roeselare. Dat is meestal het kanaal Roeselare-Ooigem. Want tachtig procent van de gevallen voor dringende hulpverlening door de duikersploeg gebeurt in het kanaal.

Welke drijfveer deed jou duiker worden?

Koen: Een belangrijke motivering was de vervolmaking van mijn opleiding bij de brandweer. Bovendien hou ik van water en watersporten. De meeste collega's bij de duikersploeg kiezen hun vakantiebestemming in functie van de duiksport. Bij mij is de passie voor duiken niet zo groot. Maar een zwembad is nooit ver uit de buurt als ik op reis ben.


Sneeuw
Hoe is het onder water in het kanaal Roeselare-Ooigem?

Eric Veracx: Pikdonker. Het licht gaat helemaal uit. Daardoor verlies je onder water elk gevoel voor oriëntatie. Richtlijnen vanaf de waterkant en andere hulpmiddelen loodsen de duiker naar de juiste plek. Het gebruik van een zaklamp in het troebel water heeft weinig nut. In de lichtstraal heb je hetzelfde effect als vallende sneeuw in de lichtstraal van autolampen. Je ziet nauwelijks een hand voor de ogen en daarom moet alles op het gevoel gebeuren.

Onder water is het nooit stil. In water verplaatst het geluid zich daarentegen heel snel. Door die hoge snelheid kan je heel moeilijk de geluidsbron lokaliseren. Een groot gevaar is dat je vast raakt in obstakels in het kanaalwater. Daarom springen wij nooit in het kanaalwater. In de plaats gaan wij langs een ladder naar beneden.

Op welke manier haalt de brandweer drenkelingen uit het water?

Eric: Die procedure evolueert op basis van nieuwe inzichten. Het voornaamste is het slachtoffer op een menswaardige manier op het droge te brengen. Met de hulp van een drijvend net vastgemaakt aan een ladderwagen wordt de drenkeling horizontaal uit het water gehaald. Op die manier worden de dramatische gevolgen van een onderkoeling uitgeschakeld.

Een redding in 1986 zal ik nooit vergeten. Na een slippartij strandde een auto in het kanaalwater. In het voertuig zaten een moeder en haar kindje van drie jaar. De moeder raakte op eigen krachten uit de wagen. Acht minuten later haalden wij het kind uit het koude water. De dag nadien speelde het kind al in het ziekenhuis. Drie jaar later beviel mijn vrouw van onze zoon. De geredde moeder en haar kind kwamen op bezoek in de kraamkliniek. Zo'n mooie herinnering blijf je koesteren.

Welke goede raad kan je geven aan iemand die een drenkeling ontdekt?

Eric en Koen: Elke situatie is anders. Maar het is niet altijd verstandig om direct in het water te springen. Een beter alternatief is om iets dat drijft naar de drenkeling te gooien en nadien direct de hulpdiensten te alarmeren. Het is daarbij heel belangrijk dat je duidelijke informatie geeft over de plek van het onheil.