,,Godfried Danneels is een van de tien grote kanshebbers op het pausschap'', beweert Jan Becaus in navolging van zovele anderen. Hij trok de afgelopen maanden in de voetsporen van de Belgische herder van Kanegem via Rome naar New York en Utrecht. Op al die plaatsen wordt Danneels onthaald als een grote bezieler met een klare kijk op de noden van de lijdende kerk. ,,Overal moest ik vaststellen dat wie aanvankelijk dreigde in te slapen of de krant zat te lezen, wakker schoot en enthousiast reageerde toen Danneels het woord nam. Onze aartsbisschop is bijzonder popabile .''

Voor het geval dat de huidige paus sterft en Danneels effectief tot zijn opvolger wordt verkozen, wou de VRT iets in handen hebben om de man wereldwijd te kunnen voorstellen. En ook al is Johannes-Paulus II nog niet bij de Heer geroepen, Vlaanderen krijgt de filmische documentaire Ik ben God niet nu al te zien in avant-première.

  • Welke indruk hebt u van de Belgische kerkleider?
  • Jan Becaus: ,,Het is een man met een buitenaardse sereniteit. Zeer bezorgd omdat er geen einde lijkt te komen aan de leegloop van de kerken en het gebrek aan roepingen. Het is meer dan vijf voor twaalf, beseft hij. Hij is bovendien altijd heel diplomatisch, en dat wil voor persmensen wel eens een probleem zijn. De eerlijkheid gebied mij echter te zeggen dat hij over ontzettend veel geduld beschikt om met een veeleisend medium als televisie om te gaan. Niets is hem te veel. Even knielen in gebed voor een artistiek verantwoord beeld? No problem. Moet het achter die zuster of toch maar liever ervoor? .''

  • Heeft hij ook al een oplossing voor de godsverduistering in het Westen?
  • ,,De man laat zich graag omringen door moderne kunst, onder andere omdat hij denkt dat daarin een weg schuilt om het geloof weer bij de mensen te brengen. Een instant-oplossing heeft hij echter niet. Hij zit er bijzonder mee verveeld dat de mening van de kerk over belangrijke maatschappelijke thema's, zoals euthanasie, blijkbaar niet meer relevant is. Op die manier dreigt de kerk herleid te worden tot een uitvoerder van rites. En daar past hij voor. Hij voelt zich buitenspel gezet door de media.''

  • Waarop baseert u zich om hem als grote kanshebber te bestempelen?
  • ,,Eerst en vooral is hij zeer bekend in het Vaticaan. Dat komt omdat hij in het verleden al verschillende keren delicate diplomatieke opdrachten volbracht in opdracht van de paus en omdat hij als verslaggever fungeert op synodes. Bovendien publiceert hij veel, spreekt hij vele talen en is hij afkomstig van een klein, politiek onbelangrijk land. Ook niet te verwaarlozen is dat hij geen blad voor de mond neemt. Als hij vindt dat de werking van de synodes niet deugt, dan zegt hij dat ook. Hij is bij wijze van spreken de Pim Fortuyn van de kerk, maar dan veel diplomatieker.''


    Stoppen met roken
  • Is Danneels zelf overtuigd van zijn kansen?
  • ,,Hij zal het nooit zelf toegeven, maar zijn ambitie en zijn ijdelheid zijn groter dan we vermoeden. In zijn bureau hangt een bas-reliëf met een processie waarvan Danneels deel uitmaakt. Het werk is gipskleurig, behalve het rode keppeltje op zijn hoofd. Ik verwonderde mij erover dat het ding afneembaar is. Dat is voor het geval ik paus word , vertrouwde hij mij toe, dan wil de kunstenaar het vervangen door een wit exemplaar .''

  • Is geestelijk leven een specialisme waar u op de VRT zelf voor gekozen hebt?
  • ,,Het is mij min of meer opgedrongen toen destijds Tony Vandenbosch de redactie verliet. Ik ben er echter verre van voltijds mee bezig. Meer nog, als de paus sterft, dan zal het André Vermeulen zijn die naar Rome gaat. Hij spreekt namelijk vlot Italiaans en dat zal nodig zijn in de heksenketel in Rome. Ik eis het onderwerp niet op, maar het boeit mij wel enorm. Dat miljoenen mensen in het Westen de katholieke kerk schijnbaar pijnloos de rug toedraaien, zoals ze zouden stoppen met roken, vind ik het merkwaardigste verschijnsel van de jongste veertig jaar. De religiositeit kan niet bijzonder diep gezeten hebben.''

  • En die van u?
  • ,,Ik liep school in het jezuïetencollege. In ben geboren in '48, dus ik heb de tijd gekend dat je dagelijks naar de mis moest. Ik zag trouwens ook geregeld 400 seminaristen van het Groot-Seminarie op weg naar Lourdes-Oostakker, voor mijn ouderlijke huis voorbijkomen. Maar ik was zelf nooit misdienaar. En een roeping had ik ook nooit.''

  • Het derde oog. Ik ben God niet , Canvas, om 22.50 uur.