Bouw bolt uit na hoogtepunt
Vooral de ruwbouwactiviteiten nemen af.photo news
Foto: © Ingrid Hannes
Na een schitterend jaar 2006 vertraagt de bouwactiviteit in ons land op alle fronten. De rol van voortrekker van de hele economie lijkt voor een tijdje uitgespeeld. Dat blijkt uit een studie van Dexia en het Kenniscentrum voor Financiering van Kmo (KeFiK).

Bouw

Van onze redacteur



De Belgische bouw heeft een van de sterkste periodes achter de rug in vele jaren. De toegevoegde waarde die de sector produceert, nam afgelopen jaar toe met 7,7procent. Dat is ruim tweeënhalve keer de groei die de hele Belgische economie liet optekenen. De toegenomen activiteit blijkt uit de 61.000 nieuwe woningen die afgelopen jaar werden gebouwd, het hoogste aantal in een kwarteeuw en goed voor 9.000 nieuwe banen in de sector. De bouw was afgelopen jaar goed voor zowat 15miljard euro of 5procent van het bruto binnenlands product (bbp).

De bouw was afgelopen jaar dus duidelijk een van de sterkhouders van de Belgische economie. De woningbouw, zegt het KeFiK, was met 44procent van de totale sectoractiviteit veruit de belangrijkste peiler.

De piek werd bereikt tijdens het tweede kwartaal, toen de groei met de 9procent flirtte. Nadien begon hij te verzwakken, tot iets meer dan 6procent tijdens de laatste drie maanden van het jaar. Dat is nog steeds een stuk beter dan het geheel van de economie, maar het gros van de activiteit bestond uit het afwerken van orders die al meer dan een jaar geleden geboekt werden.

Al sinds het tweede kwartaal van vorig jaar neemt de vraag naar nieuwe woningen af. Maar door de overvolle orderboekjes duurt het nog makkelijk bijna een jaar voor een aannemer aan de slag kan. Op die manier bereikte de conjunctuurindicator voor de bouw in het derde kwartaal zelfs het hoogste peil ooit.

Ook de recente enquêtes in de sector hangen nog een positief beeld op van de bouwactiviteit. De driemaandelijkse barometer van de Bouwunie bijvoorbeeld, die peilt naar het klimaat bij de kleine en middelgrote bedrijven in de sector, bleef in het tweede kwartaal van dit jaar stabiel op 104,1 punten, niet ver onder het recordniveau van 106,6 van oktober vorig jaar. Uit de enquêtes blijkt ook dat de orderboekjes goed gevuld blijven.

De nationale conjunctuurenquête van de Nationale Bank bevestigt die positieve trend, maar geeft ook de eerste signalen van een aankomende vertraging van de bouwactiviteit. Vooral de ruwbouwactiviteiten nemen af, maar omdat nadien nog de fase van de 'installatie' (elektriciteit, verwarming, enzovoort) en de afwerking van een woning volgt, verwachten het Kenniscentrum en Dexia dat de komende maanden nog relatief sterk zullen zijn. Pas tegen het einde van het jaar zal de activiteit duidelijk beginnen af te nemen.

Andere factoren die wijzen op een vertraging in de sector zijn het afnemend aantal bouwvergunningen en de terugloop van aanvragen voor woonkredieten. Het aantal vergunningen lag in de periode januari-februari liefst 22,7 procent lager dan in dezelfde maanden van 2006, maar nog steeds 1,7procent hoger dan in 2005.

Tijdens de eerste vijf maanden van het jaar werden minder (min 3,2procent) aanvragen voor woonkredieten ingediend in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar, maar het totaal bedrag dat daarmee gemoeid is, bleef nagenoeg gelijk als gevolg van de gestegen kostprijs van nieuwbouw.

Toch gaat Dexia noch het Kenniscentrum uit van een crash-scenario. De verlenging tot en met 2010 van het verlaagde btw-tarief voor renovatiewerken en de strengere isolatienormen, die op diezelfde markt zouden moeten zorgen voor hogere investeringen, wijzen volgens hen in de richting van een zachte landing. Dexia en het KeFiK verwachten voor dit jaar alvast nog een groei van 4 tot 5procent voor de sector.

De verzwakking van de activiteit houdt risico's in voor bepaalde bedrijven. Zo is het aantal faillissementen in de bouw tijdens de eerste acht maanden van dit jaar met 10procent gestegen tegenover dezelfde periode in 2006. Vooral liquiditeitsproblemen door bijvoorbeeld betalingsachterstanden zijn een gevoelig punt in de sector en een belangrijke oorzaak van faillissementen. 'Bedrijven moeten de gezonde financiële structuur die ze de voorbije jaren dankzij de hoogconjunctuur konden opbouwen, nu gebruiken om niet in de problemen te komen', luidt de boodschap.