Toekenning van 'Claeys' is loterij
Thierry Claeys heeft de zevende versie van zijn formule uitgebracht.pn
Foto: © Jan Caudron
Het gebruik van de formule-Claeys bij de berekening van opzegvergoedingen is vaste prik in de bedrijfswereld. Maar bij ontslagen die voor de arbeidsrechtbank komen, heeft de toekenning van 'Claeys' veel weg van een loterij.

sociaal

van onze redacteur



'De rechtspraak inzake opzegvergoedingen is onbillijk, niet transparant en leidt alleen maar tot rechtsonzekerheid. De verschillen tussen de regio's en zelfs tussen kamers van eenzelfde arbeidsrechtbank zijn onbegrijpelijk groot.'

Tot die scherpe conclusie komt de uitvinder van de opzegformule-Claeys voor bedienden, Thierry Claeys zelf. De vennoot van het advocatenkantoor Claeys& Engels steunt zijn beoordeling op een gedetailleerde analyse van 2.591 vonnissen inzake opzegvergoedingen, zoals die in de voorbije vier jaar werden uitgesproken door de 27arbeidsrechtbanken- en hoven in ons land.

Het is niet de eerste keer dat Claeys een dergelijke analyse uitvoert. De realiteit van de arbeidsrechtbanken vormde in 1974 de basis voor de berekening van zijn allereerste formule-Claeys, op basis van de toegekende vergoedingen en in functie van de parameters anciënniteit, leeftijd, functie en loon. Dit jaar presenteert hij de zevende versie van de formule die zijn naam draagt.

Grote aanpassingen zijn er in al die jaren niet gebeurd, aldus Claeys. 'Het aantal maanden opzegvergoeding is sinds 1974 licht afgenomen, maar niet veel, en in de voorbije jaren zelfs niet meer.'

Bij ontslagdossiers die voor de rechtbank worden uitgevochten, wordt in 38procent van de beslissingen de formule-Claeys toegepast. Telkens 31procent geeft meer dan 'de Claeys', of minder. Driekwart van de afwijkingen blijft beperkt tot 1maand meer of minder.

De onverkorte toepassing komt veel vaker voor in Vlaanderen dan in Wallonië of Brussel (zie tabel). Maar het zijn vooral de grote verschillen tussen de arrondissementen in Vlaanderen die Thierry Claeys tegen de borst stuiten.

Hasselt en Leuven zijn de twee uitersten, met 67procent toepassing in Hasselt tegen slechts elf procent in Leuven. Of nog: in Hasselt gaat amper acht procent van de beslissingen lager dan de formule-Claeys, in Leuven geldt dat voor 85procent. Ook in Antwerpen, Turnhout en Mechelen lopen de werknemers weinig risico. Voor werkgevers geldt het omgekeerde.

De 'Claeys' geldt als standaardnorm voor individuele of collectieve ontslagonderhandelingen in de bedrijven en weerspiegelt de realiteit van de rechtspraak. Maar de formule heeft geen enkele wettelijke kracht. Geen enkele werknemer kan haar juridisch afdwingen. En geen enkele arbeidsrechtbank is verplicht om ze te volgen, geeft de uitvinder toe.

Toch ziet hij de ongelijke toepassing ervan met lede ogen aan. 'De rechtsonzekerheid is enorm. Neem nu de toekenning van het wettelijk minimum aan opzegvergoeding. In Leuven legt 43procent van de ontslagvonnissen dat wettelijk minimum op. In Hasselt drie procent en in Bergen zelfs nul procent. In Bergen wordt dus altijd meer toegekend dan het wettelijk minimum. In Leuven maar in iets meer dan een op de twee gevallen.'

Nog zo'n pijnpunt: volgens het Hof van Cassatie moeten de arbeidsrechtbanken rekening houden met de kansen van de betrokkene om een nieuwe baan te vinden. In de praktijk gebeurt dat nooit.

In hoger beroep gaan bij het arbeidshof haalt meestal ook niet veel uit. In Antwerpen wordt meer dan 80procent van de eerste uitspraken bevestigd, in Brussel 60procent. Gemiddeld heeft een werknemer die in beroep meer wil verkrijgen slechts 16 procent kans. Voor een werkgever die minder wil betalen, geldt hetzelfde. 'In beroep gaan is duur en tijdverlies voor alle betrokkenen.'

Voor ontslagen grootverdieners, met meer dan 120.000 euro brutoloon per jaar, zijn de rechters veel minder geneigd om de Claeys-berekening te volgen. Gemiddeld krijgen ze 1 tot 3maanden minder. Voor de toplonen heeft Claeys een tweede, alternatieve formule uitgewerkt. De advocaat is er sowieso een voorstander van om de maximumduur voor opzegvergoedingen tot 24maanden te beperken.

www.formuleclaeys.be