De ECB
Jean-Claude Trichet is onafhankelijk van de politiek.rtr
Foto: © FRANCOIS LENOIR
De Europese Centrale Bank moet vooral de inflatie bestrijden.

Oprichting. De ECB zag het daglicht op 1juni 1998. Samen met de centrale banken van de lidstaten vormt zij het Europees Stelsel van Centrale Banken. Dat ESCB kwam, in tegenstelling tot de Fed, niet tot stand in een vacuüm, maar als gevolg van een verdrag tussen soevereine staten die elk, met uitzondering van Luxemburg, al over een centrale bank beschikten.

Organisatie. De ECB wordt geleid door een raad van bestuur die bestaat uit de zeskoppige directie van de Bank en de veertien gouverneurs van de nationale centrale banken. Elk lid heeft één stem en in principe wordt met een gewone meerderheid beslist, hoewel gestreefd wordt naar een consensus.

Doelstellingen. De officiële doelstellingen van de ECB werden vastgelegd in het Verdrag van Maastricht en laten in vergelijking met de Fed heel wat minder ruimte voor interpretatie. Volgens artikel 105 van het verdrag is het hoofddoel van het monetair beleid het handhaven van de prijsstabiliteit in de eurozone. In bijkomende orde moet de ECB het algemeen economisch beleid in de zone ondersteunen om zo bij te dragen tot een evenwichtige economische groei en een hoog niveau van werkgelegenheid, voor zover dat de prijsstabiliteit niet in het gedrang brengt.

Het is dus duidelijk waarop de nadruk ligt. De ECB zelf definieert prijsstabiliteit als 'een gemiddelde jaarstijging van de geharmoniseerde consumptieprijsindex in de eurozone over de middellange termijn, met minder dan, maar zo dicht mogelijk bij 2procent'. Dat is ook een stuk concreter dan bij de Fed, hoewel de ECB nooit expliciet aangegeven heeft wat ze onder de middellange termijn verstaat. De ECB kan dus veel duidelijker aangesproken worden op de resultaten van haar beleid.

Statuut. De ECB bepaalt onafhankelijk hoe zij haar doelstellingen probeert te bereiken. En die doelstellingen zijn verankerd in het Verdrag van Maastricht. Ze kunnen enkel gewijzigd worden door een aanpassing van dat verdrag, en daarvoor zijn unanimiteit onder de lidstaten en ratificatie door de nationale parlementen vereist. De ECB is duidelijk de onafhankelijkste centrale bank die er ooit is geweest. De voorzitter moet wel elk kwartaal het monetair beleid toelichten voor het Europees Parlement.

Openheid. De interne besprekingen van de raad van bestuur zijn in principe vertrouwelijk, maar na afloop van de vergaderingen wordt telkens een persconferentie georganiseerd.

Benoemingen. De directie heeft een niet-verlengbaar mandaat van acht jaar. De nationale gouverneurs hebben een verlengbaar mandaat van vijf jaar.