De Fed
Ben Bernanke maakt deel uit van de federale administratie.rtr
Foto: © JIM YOUNG
De Amerikaanse centrale bank moet de hele economie in de gaten houden.

Oprichting. Tot 1913 verleende het Amerikaans Congres aan afzonderlijke staten concessies om bankbiljetten uit te geven. Door de Federal Reserve Act werd die bevoegdheid toevertrouwd aan het Federal Reserve System. De Fed bestaat uit twaalf regionale Reserve Banks.

Organisatie. De belangrijkste beslissingen worden genomen door het Federal Open-Market Comittee (FOMC) dat bestaat uit de zeven leden van de raad van gouverneurs en vijf voorzitters van de Reserve Banks. Enkel de voorzitter van de Federal Reserve Bank of New York heeft een vast zitje, de anderen roteren om de twee jaar.

Doelstellingen. De beleidsdoelstelling van de Fed werd vastgelegd in diverse wetten. Ze zijn erg algemeen gesteld en laten de Fed veel marge voor interpretatie. Er is sprake van 'het verzekeren van de langetermijngroei van de monetaire kredietvolumes in verhouding tot het langetermijngroeipotentieel van de economie, om zo de werkgelegenheidsgroei, de prijsstabiliteit en gematigde langetermijnrentevoeten te garanderen.'

De Fed heeft zich ook nooit vastgepind op een concreet inflatie-, werkloosheids- of groeipercentage dat ze nastreeft. Ex-voorzitter Alan Greenspan definieerde prijsstabiliteit ooit als 'een situatie waarin de verwachte veranderingen van het gemiddeld prijsniveau voldoende klein en geleidelijk zijn, zodat ze geen invloed uitoefenen op beslissingen van het bedrijfsleven en van de gezinnen'.

De bewegingsvrijheid van de Fed is dus erg groot. In de praktijk verlegt ze duidelijk het accent naargelang zich ergens problemen voordoen. Maar het is duidelijk dat naast de strijd tegen de inflatie ook economische groei, en zelfs het vermijden van beursexcessen belangrijk zijn.

Statuut. De Fed bepaalt onafhankelijk hoe ze haar doelstelling probeert te bereiken. Maar die doelstellingen kunnen in principe door het Congres met een eenvoudige meerderheid bij wet gewijzigd worden. Haar onafhankelijkheid betekent niet dat de Bank geen verantwoording hoeft af te leggen. Sinds 1978 moet de Fed-voorzitter halfjaarlijks uitleg geven bij het monetair beleid dat hij gevoerd heeft.

Openheid. De Fed verspreidt na afloop van het FOMC enkel een mededeling, maar een zestal weken na de bijeenkomst worden de notulen ervan gepubliceerd.

Benoemingen. De zeven leden van de raad van gouverneurs hebben elk een niet-verlengbaar mandaat van 14jaar. Om de twee jaar benoemt de president telkens één nieuw lid van de raad. De ambtstermijn van de voorzitter en zijn adjunct is beperkt tot vier jaar, maar die is wel verlengbaar.