Naast het strafrechtelijk luik is er het burgerrechtelijk luik: gigantische schadeclaims.

De twintig beschuldigden in de zaak L&H hebben gisteren een eerste horde genomen: de door het openbaar ministerie geëiste strafmaat. Die klip, waarvan het afwachten is in welke mate het hof van beroep de eisen zal volgen, is een strafrechtelijke klip en wordt gevolgd door een tweede klip. Die is burgerrechtelijk van aard en houdt geen verband met mogelijke celstraffen maar met financiële straffen.

Dit belet niet dat het openbaar ministerie geldboetes eist van de meeste beschuldigden. Soms zijn die uitsluitend principieel van aard -voor de bedenkers van de fraude (de L&H-stichters) bijvoorbeeld. In andere gevallen gaat om nog te bepalen 'ernstige geldstraffen'. Van die verdachten die er bovendien geld hebben aan verdiend, wordt de verbeurdverklaring van de bekomen voordelen gevorderd.

Dat is zo voor Dexia, KPMG, Tony Snauwaert, de voormalige bedrijfsjuristen, de L&H-stichters (in verband met aandelen die ze in 1998 verkocht hebben) en tegen twee personen die van handel met voorkennis worden beschuldigd.

Die twee (Vanderhoydonck en Denys) hangt een celstraf van 18maanden effectief, een geldboete én verbeurdverklaring boven het hoofd als zowel de voorkennis als betrokkenheid bij nevenbedrijven wordt behouden. Dat wordt 6maanden effectief en drie keer het voordeel van de aandelenverkoop als enkel voorkennis wordt behouden. Bruto gaat het om hoge bedragen.

'In de strafmaat van het OM is ten aanzien van tweedelijnspersonen duidelijk een element van voorbeeldstraf geslopen, terwijl dit bij de eigenlijke hoofdrolspelers (de stichters, nvdr) helemaal niet gespeeld heeft, integendeel. Minder dan het maximum vorderen, is opmerkelijk', zei een strafdeskundige gisteren. Het OM zei gisteren bij de verbeurdverklaring voor het maximum te zijn gegaan maar bij de hoofdrolspelers slechts principiële geldboetes te eisen 'omdat er wellicht gigantische schadeclaims komen'. 'Het OM is daar niet blind voor. Sommigen zijn voor de rest van hun dagen geruïneerd.'

Het OM toonde zelfs empathie voor de L&H-stichters toen het benadrukte dat ze geen persoonlijke rijkdom hadden nagestreefd maar gedacht hadden dat iedereen wel zou varen bij het bedrog. Het bedrog was als het ware een 'tijdelijke zonde' op weg naar het walhalla van de spraaktechnologie.

In de reeks verbeurdverklaringen zit onder meer de zwendel met beleggingsstukken (Parvest) die paste in een carrousel van 25miljoen dollar, opgezet door de L&H-top. Dat blijft een geval apart, bleek gisteren. Het gerecht heeft in Nederland beslag laten leggen op die Parvest-stukken maar als die verbeurd verklaard worden, betekent dit dat ze conform een internationaal verdrag, toekomen aan het land waar ze zich bevinden (Nederland). Als de L&H-top niet veroordeeld wordt voor misbruik van vennootschapsgoederen (de achterliggende beschuldiging), komt het geld niet in handen van de Nederlandse schatkist. Daarmee zijn ze nog niet binnen bereik van de gedupeerde beleggers. Tal van andere partijen, zoals de banken KBLux en Cail (Crédit Agricole) eisen de stukken nog op en zullen op het proces verschijnen.

KPMG was gisteren de enige die benadrukte dat de strafmaat ongegrond was. Dit staat wellicht niet los van de strenge bewoordingen aan het adres van KPMG en diens partner William Van Aerde. (pdd)