Witteboordcriminelen in VS zwaarder bestraft
Jeffrey Skilling.bn
Foto: © F. CARTER SMITH
De straffen die het openbaar ministerie (OM) heeft geëist tegen de kopstukken van Lernout& Hauspie ogen licht als men ze vergelijkt met wat in de VS gangbaar is.

In de VS, het walhallah van het kapitalisme, kan men er niet mee lachen wanneer malafide toplui de boel - en hun aandeelhouders - belazeren. In de jaren na het leeglopen van de dotcomzeepbel, die ook in de VS geteisterd werden door talrijke bedrijfsschandalen, vlogen ettelijke ceo's van grote bedrijven jaren- en soms zelfs decennialang achter de tralies. Voor sommigen kwam de straf, gezien hun leeftijd, zelfs neer op levenslang. De jongste jaren liep de strafmaat fors op zodat sommigen van een 'soort opbod' spraken.

Bernie Ebbers, de ceo van Worldcom, werd in september 2005 in de VS veroordeeld tot 25jaar cel. Hij kreeg een straf die veel zwaarder is dan voor veel gewelddelicten, inclusief moord. Maar Ebbers had zich veel moeite getroost om de fraude te maskeren en het had zeer veel investeerders geld gekost. De fraude moest geen tijdelijke inzinking maskeren maar een vals beeld geven van winstgevendheid waar Ebbers zelf beter van werd. Hij werd zwaarder aangepakt dan medeplichtigen.

Jeffrey Skilling, ex-ceo van Enron, werd in oktober vorig jaar veroordeeld tot 24 jaar en vier maanden cel en een schadevergoeding van 45 miljoen dollar voor zijn aandeel in de fraude bij de energietrader Enron dat eindigde in een faillissement. Andrew Fastow, de ex-cfo, kreeg tien jaar cel en een boete van 23 miljoen dollar.

Dichter bij huis, in Nederland, kreeg de vroegere Ahold-topman Cees van der Hoeven in 2006 in eerste aanleg een voorwaardelijke celstraf van negen maanden en een geldboete van 225.000 euro. Voormalig financieel directeur Michiel Meurs kreeg exact dezelfde straf. Voormalig directielid Jan Andrea kreeg vier maanden voorwaardelijk en een geldboete van 120.000 euro. Een vroegere bestuurder, de Zweed Roland Fahlin, werd vrijgesproken. Tegen Van der Hoeven was door het OM een celstraf van 20 maanden geëist waarvan 6 maanden voorwaardelijk.

In eigen land kreeg gewezen Super Club-topman Maurits De Prins in beroep vier jaar cel aan zijn broek. Zijn juridische rechterhand Charles Cool kreeg in beroep twee jaar. Philips-topman Jaap van Weezendonk, die in eerste aanleg 3 maanden had gekregen, zag die in beroep omgevormd in een geldboete. Ex-KS-topman Peter Kluft werd in eerste aanleg in 2001 veroordeeld tot een gevangenisstraf van 5 maanden met uitstel en een boete van 2.478 euro. Twee medebeklaagden, Dominique Robeyns en Jozef Van Den Broeck, kregen opschorting. Thyl Gheyselinck, de voorganger van Kluft bij KS, werd eveneens tot vijf maanden cel met uitstel veroordeeld en een boete. Gerard Van Acker (ex-Gimv) kreeg eveneens 5 maanden met uitstel.

Een belangrijke hangende zaak in Italië is de zaak Parmalat. De stichter van dit voedingsconcern, Calisto Tanzi, wordt beschuldigd van frauduleus faillissement, vervalste balansen, bendevorming en valse communicatie. Tanzi wacht momenteel op zijn proces in de strafinrichting van Milaan. Daar zullen ook zijn zoon Stefano en zijn broer Giovanni terechtstaan.

Verder in de tijd terug werd in 1991 de junkbondkoning Michael Milken van Drexel Burnham Lambert in de VS veroordeeld tot tien jaar cel maar kon dankzij medewerking met het gerecht de gevangenisdeur na twee jaar achter zich dichtslaan.

De jongste jaren is de strafmaat in de VS veel zwaarder geworden. (pdd, kdr)