EDINBURGH - De wereldleiders die het Schotse Gleneagles wilden bereiken, moesten over kilometers versperringen, houten wachttorens en horden politieagenten vliegen. Het was een duidelijke illustratie van de kloof die tussen de politici en de betogers gaapt.

DE duizenden betogers hadden vooraf in de bussen afgesproken dat zij het hek met verf zouden bewerken. Ze hadden zich ook voorgenomen om gastheer Tony Blair en de andere wereldleiders hun luide boodschap te laten horen. Maar eenmaal gearriveerd na een korte wandeling vanuit het nabijgelegen Auchterarder, leek de strijdlust even weggespoeld door de regen. Dat veranderde pas toen een jongen besloot een doodskist de akkers bij het hotel in te dragen. De politie reageerde pas toen tientallen betogers de jongen volgden, gevolgd door fotografen en cameralui.

Het incident was opnieuw een gewelddadig slot van een betoging die 's morgens even helemaal niet leek door te gaan. Jonge anarchisten die zich de afgelopen dagen hadden verzameld in een zogenaamd ecokamp , raakten bij het krieken van de dag slaags met agenten. Zij blokkeerden ook de spoorbanen.

Dat incident en de verkeerschaos deden de politie besluiten de mars te verbieden. Daaraan waren nochtans maandenlange voorbereidingen en moeizame onderhandelingen vooraf gegaan. De tientallen bussen die reeds onderweg waren vanuit Edinburgh, werden tegengehouden bij een grote rotonde op 17 km van Gleneagles. Antiglobalisten die op het punt stonden te vertrekken, kregen in de Schotse hoofdstad te horen dat ook dat niet meer was toegestaan. Daarop ontstond rond het middaguur een nieuwe spontane demonstratie in het centrum.

Volgens een woordvoerder van de organisatie lukte het uiteindelijk toch om de politie ervan te overtuigen dat er in Gleneagles van extremisme niet of nauwelijks sprake zou zijn. Die boodschap werd ook luid en duidelijk gehoord door het uiterst linkse Lagerhuislid George Galloway, die tijdens een toespraak voor de mars benadrukte dat ,,wij geen enkel probleem hebben met de inwoners hier. Integendeel, wij danken hen voor hun gastvrijheid''.

Galloway zei verder dat de demonstranten niet verantwoordelijk mogen worden gesteld voor het geweld op de wereld. ,,Ik zou zeggen tegen de politie: trek liever naar het gebouw daar verderop en reken de Bende van Acht in. Leiders als Blair en Bush hebben duizenden doden op hun geweten met hun oorlogen en hun schandalige handelspolitiek.''

Dit is een uitspraak die typerend is voor de enorme afstand die denkers als Galloway niet alleen voelen met de macht, maar ook met de meer ,,glamoureuze'' actievoerders als Bob Geldof en Bono. Die hopen met grote concerten als Live 8 de G8 te beïnvloeden richting schuldenkwijtschelding en meer hulp voor Afrika. Antiglobalisten eisen daarentegen dat dit instituut compleet de nek wordt omgedraaid.

Scott Cochrane uit Leeds vertelde tijdens de mars enthousiast over ,,een alternatief wereldsysteem''. ,,Daarin wordt de werking van het begrip rente omgedraaid: landen krijgen juist extra geld als ze zich in de schulden hebben gewerkt, terwijl steenrijke landen met enorme overschotten extra moeten bijdragen. Ik geloof dat zo'n alternatief voor het huidige kapitalistische systeem haalbaar is.''

De omwonenden van het conferentieoord in Gleneagles waren gisteren niet bezig met dergelijke grootse wereldvraagstukken. ,,Ik hoop alleen maar dat mijn spullen intact blijven'', zei Stella McLaughlin, die voor haar deur naar de demonstratie stond te kijken. ,,Tot nu toe gaat het goed.''