Piebalgs
Foto: © REUTERS
Het Franse staatsbedrijf Gaz de France en de Franse holding Suez moeten activa verkopen of hun fusie overwegen, zo zegt Europees commissaris voor energie Andris Piebalgs.

WE hebben iets gevraagd. We weten niet wat de bedrijven zullen antwoorden", aldus Andris Piebalgs in de marge van een conferentie in het Italiaanse Cernobbio. De bedrijven moeten beslissen, ,,gaan ze akkoord, of beslissen ze niet te fuseren. Het is nu aan hen".

Vorige maand uitten de Europese mededingingsautoriteiten hun bezorgdheid over de geplande fusie. Onder meer omwille van concurrentieproblemen op de Belgische elektriciteits- en gasmarkt. ,,Voor de productie van energie heb je veel deelnemers nodig om de beste prijzen voor de consument te krijgen", zegt Piebalgs. ,,Er is de productie van elektriciteit maar er is ook de gaskwestie, Distrigas en Fluxys, er zijn dus een heleboel zaken." Distrigas is de aardgasleverancier, Fluxys de beheerder van het gasnetwerk. Piebalgs verwacht een antwoord rond half september.

Een overzicht van de bekende problemen.

De productiekosten voor energie zijn in België bijzonder laag omdat de kerncentrales boekhoudkundig afgeschreven zijn. Kernenergie is goed voor 65 procent van de Belgische productie. Samen met afgeschreven kolencentrales en enkele gascentrales waarvan de prijzen worden bepaald door kolen is zo'n 80 à 85 procent van de Belgische elektriciteitsbehoefte onafhankelijk van de olieprijzen. De productiekosten voor energie zijn de jongste tien jaar fors gedaald wat zich niet doorzette in de prijzen.

Electrabel kan elke concurrentie wurgen én superwinsten boeken omdat de eigen productiekosten van een afgeschreven kerncentrale op 10 à 15 euro per megawatt/uur ligt terwijl de importprijzen 60 à 70 euro bedragen.

De fusie van Gaz de France met Suez betekent dat Suez, via Electrabel, aardgasleverancier Distrigas en gasnetwerkbeheerder Fluxys, een overwicht heeft in heel de bevoorradingsketen voor energie in België. Die dominantie maakt dat Suez de verdere marktevolutie kan dicteren. De fusiegroep heeft 96% van de Belgische gasmarkt in handen.

Door de fusie valt de enige grote gasconcurrent voor Suez, Gaz de France, weg. De fusiegroep zou de hele keten in handen krijgen: van gasleveringen, opslag en distributie tot aan de gasmeter. Concurrenten en nieuwkomers op de markt worden afhankelijk van de fusiegroep. Nieuwe elektriciteitsproducenten met gasgestookte centrales hangen voor de aankoop van gas dan volledig af van Suez-GdF.

De bevoorradingszekerheid van gas en elektriciteit komt onder druk. Door de fusie zit de Franse politiek rond de tafel bij een groep die meerderheidsaandeelhouder is van Fluxys, de beheerder van het Belgische gasnetwerk. Daardoor kan Frankrijk controle uitoefenen op de uitbouw van de basisinfrastructuur voor gasvervoer naar België. Hetzelfde geldt voor de bouw van de hoogspanningsnetinfrastructuur, via een blokkeringsminderheid in Elia. Beide bedrijven zijn als netbeheerders essentieel in de bevoorradingszekerheid van België. Als er centrales uitvallen in Frankrijk, zal de Franse regering onder druk komen te staan om elektriciteit of aardgas uit België te halen.

Het belang van Zeebrugge als gashaven staat op het spel. Als het Franse fusiebedrijf de Zeebrugse gasterminal in handen mag houden, wordt die veroordeeld tot een gemarginaliseerd bestaan. Er is nood aan bijkomende opslagcapaciteit voor aardgas. De bestaande capaciteit komt na de fusie helemaal in Franse handen.

Op het ogenblik dat Suez-GdF zich aandient, laten de Vlaamse politici Suez (via afvaldochter Sita) mee bieden op afvalverwerker Indaver dat zelf energie opwekt. Het betekent dat Vlaanderen zou toestaan dat Suez-GdF zijn greep op de energiemarkt nog voort zou mogen opvoeren in België.