BRUSSEL - De betrekkingen tussen de Duitse Bundesbank en minister van Financiën Hans Eichel zijn verder verslechterd na de beslissing van de centrale bank om geen gebruik te maken van de mogelijkheid om 120 ton goud te verkopen. Eichel ziet daardoor ongeveer een miljard euro aan zijn neus voorbijgaan.

DE Bundesbank onderstreepte in een mededeling dat haar goudvoorraad deel uitmaakt van het nationale patrimonium en voor de bevolking een hoge symboolwaarde heeft. In een sneer die de minister nog nijdiger moet maken, voegde ze eraan toe dat ,,goudverkopen overigens geen vervangmiddel kunnen zijn voor een duurzame strategie van consolidering van de financiële politiek''.

Om te voorkomen dat de prijs van het goud door ongeordende verkopen verder zou worden omlaaggeduwd, hadden vijftien centrale banken, waaronder de Nationale Bank van België, afgesproken dat ze samen ten hoogste 400 ton per jaar op de markt zouden afladen. Toen die overeenkomst in maart jongstleden moest worden hernieuwd, werd het jaarlijkse plafond op 500 ton gebracht. In dat raam mocht de Bundesbank dit jaar 120 ton verkopen.

Eichel had daarop gerekend. In de komende lente zou dan ongeveer een miljard euro extra uit de winst van de centrale bank naar de federale schatkist zijn gestroomd, wat ten zeerste welkom is om het overheidsdeficit onder de drempel van 3 procent van het bruto binnenlands product te helpen brengen. De voorgaande president van de Bundesbank, Ernst Welteke, had de mogelijkheid geopperd de opbrengst van de goudverkoop over te maken aan een stichting die het wetenschappelijk onderzoek zou promoveren.

De Bundesbank was echter niet van plan het de regering gemakkelijker te maken bij haar pogingen om het deficit met eenmalige maatregelen te verlagen. Haar nieuwe voorzitter, prof. Axel Weber, had haar meteen na zijn aantreden op stang gejaagd met de uitspraak dat ze 7 miljard euro moest besparen. Hij had ook meer dan eens kritiek geleverd op het voornemen van de Duitse regering om het Groei- en Stabiliteitspact, dat binnen het eurogebied de budgettaire discipline moet verzekeren, te versoepelen. Maandag noemde hij het ,,bedenkelijk'' dat een groot deel van de voor volgend jaar geplande begrotingsmaatregelen een eenmalige opbrengst hebben en geen duurzame consolidering inhouden.

Wel zal de centrale bank volgend jaar 8 ton goud verkopen aan het ministerie van Financiën ten behoeve van het lopende uitgifteprogramma van gouden munten. De overige centrale banken die de overeenkomst hebben ondertekend, zullen 112 ton meer mogen verkopen.

Blijkens haar balans voor 2003 bezat de Bundesbank eind vorig jaar nog 3.440 ton goud, voor een waarde van 36,5 miljard euro. Sindsdien is de goudprijs gestegen. In de komende vier jaar mag ze nog 480 ton verkopen, maar of ze dat zal doen, valt af te wachten. Eichel zal in de komende lente alleszins veel minder incasseren dan de verhoopte 2 miljard euro uit de winst van de Bundesbank. Niet alleen zal er geen meerwaarde zijn op een goudverkoop die niet doorging, maar bovendien is de waarde van de dollarreserves gedaald wegens de depreciatie van de Amerikaanse munt.

Een woordvoerder van het ministerie van Financiën zei moeilijk te begrijpen waarom de Bundesbank in tegenstelling tot andere centrale banken haar verkoopsoptie niet uitoefent. Het goud heeft zijn reservefunctie grotendeels verloren, zei hij, en de opbrengst had met rente kunnen worden belegd. De vice-voorzitter van de SPD-fractie in de Bondsdag voegde eraan toe dat de autonomie van de centrale bank ook inhoudt dat ze zich niet door de oppositie laat gebruiken.

In regeringskringen werd het vermoeden uitgesproken dat voorzitter Weber het in het directiecomité van de Bundesbank niet had gehaald tegen een meerderheid van leden die geen goudverkoop wilden. Dat werd in Frankfurt met kracht tegengesproken.

Opwekkender nieuws voor de Bondsregering kwam maandagavond vanuit Hamburg, waar kanselier Gerhard Schröder van de Russische president Poetin de toezegging van een ,,groot kerstgeschenk'' zou hebben gekregen. Rusland zou van 2005 tot 2007 jaarlijks ongeveer 10 miljard euro van zijn oude schulden aan het buitenland willen terugbetalen. Daarvan zou 2 tot 2,5 miljard euro per jaar worden besteed aan de terugbetaling van schulden aan Duitsland.