,,Populisme vakbonden maakt blind''
Pieter Timmermans haalt fel uit naar de vakbondsleiders van ACV en ABVV. Foto: © BDW
De emotionele kritiek van de vakbondsleiders op de bedrijfswinsten mag geen alibi zijn om de loonmatiging op te geven.

DAT zegt Pieter Timmermans, de bestuurder-directeur-generaal van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) en een spilfguur in het nationaal loonoverleg dat dit najaar zal plaatsvinden.

Timmermans haalt fel uit naar de vakbondsleiders van ACV en ABVV. Die ondertekenden amper twee maanden geleden een Verklaring over de Concurrentiekracht, samen met de werkgeversfederaties. Maar van de consensus van toen is niets meer overgebleven, jammert de VBO-toponderhandelaar.

,,In de voorbije weken hoorde ik de vakbondsleiders constant kritiek leveren op het behoud van de loonmatiging. Xavier Verboven van het ABVV deed dat op 1 mei, Luc Cortebeeck van het ACV op Rerum Novarum. Erwin De Deyn van de socialistische bediendenbond BBTK pleitte zelfs voor vrije loononderhandelingen in de bedrijfssectoren, zonder nationale loonnorm.''

,,Dat doet mij zwaar twijfelen aan de bereidheid van de vakbonden om in het najaar naar een sociaal akkoord te gaan. De slaagkansen van het najaarsoverleg hangen af van de mate waarin de concurrentieverklaring wordt nageleefd. De uitkomst van het recente cao-overleg in Duitsland, waar de vakbonden zo graag naar verwijzen, heeft de nood aan een volgehouden loonmatiging niet weggenomen.''

Ook het ,,populistisch discours'' over de toplonen van de managers en over de superbedrijfswinsten is volgens Timmermans geen argument. ,,We mogen de winsten van enkele grote bedrijven niet als norm nemen voor de totale economie. Winsten zijn bij uitstek conjunctuurgevoelig. Ze kunnen zo weer wegsmelten. Als de vakbonden die paar grote bedrijven als norm willen nemen, moeten ze misschien best bedrijfs-cao's gaan onderhandelen. Dan is er geen nood meer aan een nationaal of sectoraal loonakkoord. Willen ze dat?''

De VBO-topman schuwt zijn kritiek niet. ,,De vakbondsleiders spuien mist. Dat is niet alleen misplaatst. Zo misleiden ze hun achterban. Populistische uithalen naar de lonen van de managers moeten de ruimte bewijzen voor forse loonstijgingen. Maar hun redenering snijdt economisch geen hout: die loonsverhoging is er voor altijd, de winsten niet. Of moet ik verwijzen naar het verlies van Vodafone?''

,,De vakbonden maken dezelfde fout als bij het Generatiepact. Nadat ze Gilbert De Swert (hoofd van ACV-studiedienst, nvdr.) hadden laten schrijven dat de vergrijzing geen zware maatregelen vergt, konden ze nooit nog maatregelen aan hun achterban uitgelegd krijgen. En dus zijn we naar stakingen gegaan. Gaan ze nu diezelfde fout maken?''

Timmermans kijkt even achterom. ,,Ik weet nog hoe we eind 1999 een loonnorm hebben toegegeven tot maximaal 7 procent loonstijging. In volle dotcombubble was dat. Zes maanden later is de conjunctuur beginnen omslaan en kregen de bedrijven de rekening gepresenteerd. Maar die loonsverhoging is nooit teruggeschroefd. Dit scenario mag zich nu niet herhalen. Het gaat economisch wat beter, gelukkig. Maar laten we realistisch blijven.''

Het VBO erkent dat het najaarsoverleg over meer dan de loonkosten moeten gaan. ,,Ook over investeringen in vorming en innovatie, inderdaad. Kunnen we bijvoorbeeld de bestaande 50 miljoen euro bedrijfsfinanciering die naar het systeem van educatief verlof voor werknemers gaat, niet efficiënter inzetten? Om jongeren klaar te stomen voor de arbeidsmarkt, voor de invulling van de duizenden knelpuntberoepen.''

De werkgeverskoepel wil in geen geval dat de vakbonden loonsverhoging vragen ,,als ze van de federale regering via fiscale maatregelen al een koopkrachtverbetering hebben gekregen, zoals gepland is voor de ministerraad van midden juni. Dan moet loonmatiging toch geen onoverkomelijk dossier zijn. In Nederland hebben ze enkele jaren geleden hetzelfde gedaan. Met succes.''