IN DE KIJKER. Ben Bernanke maakt een vuist tegen inflatie
Foto: © REUTERS
Alle begin is moeilijk, dat ondervindt voorzitter Bernanke van de Amerikaanse centrale bank.

Ben. S. Bernanke volgde op 1 februari van dit jaar de legendarische Alan Greenspan op aan het hoofd van de Federal Reserve, zeg maar de Amerikaanse centrale bank.

Maandagavond liet hij tot twee keer toe verstaan dat de strijd tegen de inflatie zijn hoofdprioriteit blijft en dat daar, ondanks tekenen dat de groei in de VS begint te vertragen, allicht bijkomende renteverhogingen voor nodig zijn.

Bernanke zal er naar eigen zeggen alles aan doen om te vermijden dat de duurdere olie de prijzen van andere goederen onder druk zet. De jongste weken waren de financiële markten daaraan beginnen twijfelen.

Decennialang was de vastberadenheid waarmee de Fed strijd voert tegen de inflatie zowat een begrip. Eerst onder Paul Volcker, later onder diens opvolger Alan Greenspan. Dat vertrouwen is belangrijk, want als de financiële markten er niet absoluut zeker van zijn dat de centrale bank alles doet wat in haar macht ligt om de prijzen stabiel te houden, zal zelfs het beste monetair beleid falen.

Maar Bernanke dreigde dat vertrouwen te verspelen. Hij zaaide de jongste weken twijfel met wat ongelukkige uitspraken. Beleggers begonnen te vrezen dat de Fed de inflatiedreiging niet meer echt ernstig neemt en zagen de economie al ten onder gaan in een spiraal van prijsstijgingen, afnemende consumptie en verminderende groei.

Einde april verklaarde Bernanke in een toespraak voor het Amerikaanse parlement dat de Fed ,,op een bepaald ogenblik toch zal beslissen de reeks rentestijgingen te onderbreken, zelfs als de risico's niet helemaal verdwenen zijn''. Groot nieuws, oordeelde de markt na vijftien opeenvolgende renteverhogingen in minder dan twee jaar.

Begin mei verhoogde de Fed de rente, zoals verwacht, met een kwart punt tot 5 procent, maar Bernanke liet bij dezelfde ook weten dat ,,een verdere verstrakking van het monetair beleid nodig kan zijn''. In gewone taal betekent dat zoveel als ,,er zitten nog renteverhogingen in de pijplijn''. Wat moesten de markten daar van denken?

Even later beklaagde Bernanke zich er tegenover Maria Bartimoro over dat zijn woorden verkeerd geïnterpreteerd werden. Meer dan dat nochtans duidelijk informele gesprek had de CNBC-journaliste niet nodig om een sterk verhaal de wereld in te sturen.

Dat gesprek was een fout, gaf Bernanke de dag nadien al toe. ,,Voortaan zal mijn communicatie uitsluitend via reguliere en formele kanalen gebeuren.''

Stuntelt Bernanke, of heeft hij gewoon pech? De uitschuiver met Bartiromo werd hem snel vergeven. ,,Ik denk'', zei hoofdeconoom Peter Vanden Houte van ING België, ,,dat dit meer weg heeft van een stunt van money honey Maria Bartimoro om zichzelf in de schijnwerpers te zetten. Dit is niet echt een communicatiefout van Bernanke''.

Verder werden nogal wat verklaringen van Bernanke uit hun context gelicht. Eigenlijk heeft de Fed-voorzitter nooit het einde van de renteverhogingen in het vooruitzicht gesteld. Hij zei wel dat de Bank veel meer dan vroeger rekening zal houden met de economische indicatoren die op haar afkomen, en de rente dus niet meer nagenoeg routinematig verhogen.

Een en ander, voegde hij er toen formeel aan toe, betekent niet dat de Fed minder aandacht zal hebben voor de inflatie. Hij wilde de markt duidelijk voorbereiden op een beleid dat meer naar de feiten zou kijken. Niet onverstandig, maar analisten staarden zich blind op dat ene zinnetje.

Voormalig directielid Edward Gramlich van de Fed spreekt van een ,,opperste ironie'' want Bernanke heeft het grootste deel van zijn academische loopbaan aan de universiteit van Princeton geschreven over het belang van stabiele prijzen.