ANALYSE. Waarom de braadkippen nauwelijks goedkoper worden in de winkel
Foto: © MARC HERREMANS -VUM
De kippenkwekers klagen steen en been. De prijs voor een levende braadkip op de pluimveemarkt in Deinze is gedaald tot 48 cent. De kippenkwekers doen hun beesten met verlies van de hand, want de productieprijs bedraagt ongeveer 65 cent.

Toch voelt de consument dat nauwelijks in zijn portefeuille. ,,Bij ons wijzigen de prijzen nauwelijks", geeft André Vandenbosche van Colruyt toe. Delhaize verlaagde een tweetal weken geleden zijn prijs met 34 cent tot 2,65 euro, maar plant geen verdere dalingen. Ook in de slagerijen schommelt de prijs nauwelijks, bevestigt de zelfstandigenorganisatie Unizo.

Verklaring voor deze starre prijzen zijn de langetermijncontracten die supermarkten afsluiten met slachterijen. Colruyt werkt vaak met trimestriële contracten, Delhaize met jaarlijks te heronderhandelen overeenkomsten. Hierin wordt de prijs contractueel vastgelegd, vaak op basis van de prijzen in het voorgaande jaar. Daardoor hebben ze zelf weinig marge om hun prijzen te verlagen.

De slachterijen winnen dus bij de lage aankoop- en de hoge verkoopprijzen. Al boeken ze geen woekerwinsten. Dikwijls sluiten de slachterijen ook langetermijncontracten af met kippenkwekers. Ze zijn verplicht om een afgesproken aantal kippen op te kopen, ook al raken ze die niet allemaal kwijt.

,,De export binnen de Europese Unie nam de afgelopen maanden met dertig procent af, buiten de Unie met ongeveer de helft", zegt Ann Truyen van de Vereniging van Industriële Pluimveeslachterijen (VIP). De kippen die niet verkocht raken, worden nu in de diepvries gestopt, waardoor hun waarde daalt. Met andere woorden, de kippen moeten bij de slachterijen verplicht op stock.

Bij sommige bedrijven verdriedubbelden de stocks in de afgelopen twee maanden, weet Jacques Viaene, hoogleraar landbouweconomie aan de UGent en voorzitter van het Verbond Pluimvee, Eieren en Konijnen (VEPEK). Viaene zat gisterochtend aan tafel met de Vlaamse minister van Landbouw Yves Leterme (CD&V). De pluimveesector pleit voor maatregelen die het aanbod beperken: een aantal broedeieren als eeteieren verkopen en opkoopvergoedingen voor diepvriesproducten bij slachterijen. Daarnaast wil de sector een compensatie voor de leegstand bij producenten en ondersteuning voor de verkoop van soepkippen. Voor soepkippen ligt de prijs vandaag onder nul. Kwekers ontvangen dus niets en moeten zelfs bijbetalen om ze kwijt te raken.

Leterme heeft wel oren naar de maatregelen. Maandag worden ze besproken op een Europese Ministerraad waar alle landbouwministers uit de lidstaten samenkomen.

Maar Viaene hoopt ook dat de marktwerking zich snel herstelt. Hiermee bedoelt hij dat de prijzen in de supermarkt dringend omlaag moeten zodat consumenten opnieuw meer kippen kopen. In GB-Carrefour moet volgende week alvast minder neergeteld worden voor een kipje. ,,Wij zijn niet gebonden door langetermijncontracten", zegt Raky Tsoumpoulis van GB-Carrefour. ,,Wij werken met weekcontracten. De consument zal de daling in de aankoopprijs volgende week voelen."

De pluimveesector vindt de prijsverlaging in de supermarkt broodnodig. Want de consument moet opnieuw meer kip eten, zodat de verkoopvolumes de lucht in gaan. De verkoop van gevogelte liep de afgelopen maanden met twintig tot dertig procent terug. De verkoop van verwerkte kipproducten, zoals gepaneerde en gevulde kipfilet, hield redelijk goed stand, maar de verkoop van delen van de kip, zoals boutjes en vleugels, liep sterk terug, en vooral de hele kip raakten de verkopers niet kwijt. ,,Dat bewijst dat het probleem tussen de oren van de consument zit", meent professor Viaene. ,,Ons vlees is perfect gezond, er is geen gezondheidsprobleem, alleen wil de consument het niet geloven."

De problemen van vandaag zijn dan ook in omvang niet te vergelijken met de dioxinecrisis van zeven jaar geleden. Toen werden in de kwekerijen massaal kippen afgeslacht. In de supermarkten en slagerijen werd het vlees uit de rekken gehaald waardoor de verkoop helemaal stil viel.

Om de consument te overtuigen, lanceerde het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) een affichecampagne. Daarop prijkt: ,,Eieren en vers gevogeltevlees op de Belgische markt zijn afkomstig van gezonde dieren. Slachtkippen worden zowel voor als na het slachten gekeurd volgens de Europese reglementering."

Zowel de Belgische federatie van de distributieondernemingen (Fedis) als Unizo zegden al hun samenwerking met het FAVV toe. De volgende dagen valt dus haast niet naast de affiches te kijken. Tenzij ze natuurlijk overplakt worden door promoties met prijsverlagingen voor kip, al lijkt die kans bij de meeste slagerijen en supermarkten erg klein.



Dries De Smet is medewerker op de redactie economie. Elke dag beantwoordt de redactie een actuele vraag.