HEBT u ook gemerkt hoe elk eindejaar opnieuw de drang om voorkeurslijstjes aan te leggen doordringt tot in de verste uithoeken van onze samenleving? Zo erg zelfs dat vandaag elke tv-zender, krant of tijdschrift die zichzelf respecteert, obligaat een top tien opmaakt van mensen en dingen die het afgelopen jaar om één of andere reden in de kijker liepen. En de genomineerden? Gek genoeg zijn die meestal wat blij met een eervolle vermelding, die hen in feite weinig tastbaars oplevert. Om maar te zeggen dat het niet altijd Nobelprijzen moeten zijn die mensen doen glunderen.

U herinnert zich toch ook hoe deze krant en Canvas de spits afbeten door u de Castar 2004 te laten verkiezen? Tussen de plooien door wisten de meeste media u te vertellen dat Time Magazine George W. Bush - weliswaar met een vette knipoog - opnieuw had uitgeroepen tot ' Person of the Year '. Voorts kon u horen wie de overheidsmanager van het jaar of de marketeer van het jaar was geworden, terwijl VTM de 100 helden van het jaar opdient in dagelijkse series van tien. En wat te denken van een magazine zoals Knack dat naast 'de mens van het jaar', nog eens in een award voorziet voor de 'vrouw van het jaar' in bijlage Knack Weekend? Gelukkig maakt die andere bijlage Focus Knack veel goed door Bart De Pauw als entertainer van het jaar te kiezen.

Naast de vele opmerkelijke mensen, passeren nog een hele reeks curiosa de revue. Dezer dagen ontdekt u gegarandeerd welke wagen de titel van auto van het jaar heeft gehaald . Reken maar dat u met de Groenten- & Fruitencyclopedie van Dedeene en De Kinde, die de Beervelde Award haalde voor het Belgische tuinboek van het jaar, uw moestuin kunt opleuken. Tenzij u natuurlijk bezwaar heeft tegen ,,opleuken'', volgens de lezers van een krant ,,het lelijkste woord van het jaar''. Het woord ,,goesting'' haalde het dan weer als mooiste woord van het jaar, althans volgens de Vlamingen.

En terwijl videospelletjes, dvd's en films in de kerstetalages nog heel even met elkaar wedijveren voor de titel van het jaar, riep het wetenschapsblad Science de ontdekking van water op mars uit tot de wetenschappelijke doorbraak van het jaar. En ja, als zelfs zo'n prestigieus blad meedoet aan de jaar van het jaar-verkiezingen, begrijpt u meteen waarom we ons zelf maar wat graag bezondigen aan de verkiezing van ,,het product van het jaar''.

Toch missen we in al deze verkiezingen nog minstens twee categorieën. Ten eerste de titel van het kledingstuk van het jaar, waarbij de hoofddoek gegarandeerd met grote voorsprong wint. Voorts willen we een prijs uitschrijven voor de beste kerstboodschap van het jaar, nu we weten dat niet enkel koning en kardinaal, maar zelfs premiers deze klus vrijwillig willen klaren. Jammer voor hen gaat deze nieuwe titel dit jaar naar Osama Bin Laden die al begin december zijn kerstbandje naar Al Jazeera stuurde en zo in een mum van tijd de wereldpers haalde.

Alle gekheid op een zwavelstokje. Terugblikken is inderdaad belangrijk en zo'n lijstjes helpen ons bij het managen van ons collectief geheugen en later bij het uitschrijven van de geschiedenis. Daarom willen we ons als nieuwjaarscadeautje nog even wagen aan een top-3 van trends, die volgens onze bescheiden mening niet enkel het voorbije jaar beheersten, maar ook onze toekomst mee bepalen.

1. De impotentie van de politiek : meer dan ooit moesten onze politici passen in 2004. Hoe ze ook, met zelfingenomen ernst, hun bezorgdheid uitten over de toestand in Congo of Nepal , die 200.000 beloofde jobs wilden alweer niet echt lukken. Van DHL tot de hervorming van de arbeidsmarkt: zelfs de meest liberale beleidsmakers deden in 2004 vooral hun best om zo goed mogelijk te verhullen dat ze steeds vaker buiten spel werden gezet door de Economie met een grote 'E'. Opletten of 2005 wordt het jaar van de protocollaire parlementairen.

2. De zwanenzang van het industriële tijdperk : nog in 2004 verhuisden heel wat symbolen van onze ooit zo roemrijke industrie naar Oostblok of China om hier enkele honderden brownfields en evenveel verweesde arbeiders achter te laten. Overtollig personeel dat verzuimde tijdig in te schrijven voor de internetbijscholing krijgt alsnog een tweede kans in 2005: de groeiende groep vergrijzende babyboomers stelt maatwerk namelijk zeer op prijs en heeft er ook het budget voor. Het elektronisch artisanaal tijdperk kan dus beginnen.

3. Het beklemmende global village gevoel : hoewel de wereld in 2004 steeds kleiner leek, werd Europa in realiteit steeds groter. De wachtzaal barstte uit haar voegen, de Unie rondde de kaap van de 25 lidstaten, gaf de Turken een goede kans om toe te treden en lonkt nu al naar Oekraïne. Ondertussen werd Europees commissaris Bolkestein berucht met zijn richtlijn die de vrijmaking van de interne dienstenmarkt regelt en een tijdperk van meer inspanning voor minder geld inluidt. De global village krijgt dus steeds meer impact op uw en ons bestaan.

Het voordeel van trends is natuurlijk dat ze niet bruusk tot stilstand komen op 31 december of bij de zoveelste competitie van het jaar. A propos: als u deze column uitgelezen hebt, krijgt u van ons de titel ,,volhouder van het jaar''. Tot volgend jaar!



Deze rubriek verschijnt om de twee weken op woensdag. De auteurs zijn trend- en mediawatchers van het advies- en onderzoeksbureau Bekx&X.

info@bekx-x.be