BERLIJN - De corruptieaffaire bij Europa's grootste autobouwer, Volkswagen, neemt steeds grotere vormen aan. Nu ligt ook één van Duitslands beroemdste ondernemers, Peter Hartz, in de vuurlinie. De VW-personeelsdirecteur, naar wie boezemvriend Gerhard Schröder zijn hervormingsprogramma HartzIV noemde, zou declaraties voor luxueuze reisjes en Braziliaanse dames van plezier hebben ondertekend. Zo moest het bedrijf de steun van dwarsliggende vakbondsleden kopen. Er komt een gerechtelijk onderzoek.

,,Steekt ook hij in het seksmoeras?", kopte het boulevardblad Bild in dikke zwartrode letters over Hartz. Al dagen is Volkswagen niet van de voorpagina's van de Duitse kranten te branden. De media ruiken bloed en willen precies weten wat Hartz wist over de minimaal 30.000 euro die Volkswagen het voorbije decennium zou hebben uitgegeven voor de ,,lustreisjes" per privé-jet. Volgens de kwaliteitskrant Süddeutsche Zeitung heeft de topman zelf goedkeuring gegeven.

Intussen probeert VW de schade te beperken. Het concern heeft accountantsbureau KPMG gevraagd om de zaak tot de bodem uit te zoeken. SPD-kanselier Schröder, die als minister-president van Niedersachsen tot 1998 in de Raad van Toezicht van Volkswagen zat, kan niet geloven dat Hartz in de smeergeldzaak betrokken is. De zo machtige personeelschef noemt de beschuldigingen ,,absurd".

De corruptieaffaire begon in Tsjechië, bij VW-dochter Skoda. De personeelschef Helmuth Schuster daar zou van leveranciers zwart geld hebben verlangd. Saillant detail: de getrouwde topmanager had volgens het Praagse magazine Super Spy een amoureuze affaire met een playmate . Nadat voormalig Volkswagen-manager Schuster ontslagen werd, gaf de blonde covergirl Katerina Brozova hem direct de bons, omdat hij hun luxeleventje niet langer kon betalen.

Schuster was ooit een gewaardeerd medewerker van Peter Hartz (63). Samen met een andere maatje, VW-bestuurder Klaus Volkert, zou Schuster wereldwijd zes schaduwfirma's hebben opgericht om opdrachten van VW binnen te halen. Via een Zwitserse holding had de Duitser van een regionale Indische regering 3 miljoen euro opgestoken, om in het land een autofabriek neer te zetten. Het project werd door VW in de vriezer gezet. Nadat Schuster met Volkert in Praag een tweede Autostadt wilde bouwen, naar het voorbeeld van het populaire autopretpark in Wolfsburg, werd hij door VW-detectives geschaduwd. Schuster had zelfs de machtige Duitse vakbond IG Metall gevraagd om geld in het 50 miljoen euro dure project te steken. De van corruptie verdachte ex-manager is inmiddels door Volkswagen aangeklaagd.

Ook de Duitse staat, of liever, de deelstaat Niedersachsen, heeft een flinke vinger in de pap bij Volkswagen. De ,,Autokanzler" Gerhard Schröder had, tot hij zeven jaar geleden kanselier werd, beslissingsbevoegdheid bij Volkswagen. Het bondsland is met 18 procent mede-eigenaar en de grootste aandeelhouder van de autoproducent.

Een vreemde situatie? Het kan nog gekker: geen enkele investeerder mag meer dan een vijfde van de aandelen bezitten. En de regering in Hannover kan twee man in de raad van toezicht aanwijzen. Daardoor wordt de rol van Schröder en zijn opvolgers Gabriel (SPD) en Wulff (CDU) nu ook doorgelicht. De steun voor dit semi-staatsbedrijf is te verklaren uit de angst van Duitse politici en VW-werknemers dat een buitenlands concern de grootste autobouwer van het continent opkoopt. De Europese Commissie heeft de Duitse ondersteuning scherp bekritiseerd. Dit jaar werd overigens bekend dat zes parlementsleden als verkapte lobbyisten op de loonlijst van Volkswagen stonden.