BRUSSEL ,,Een mooi staaltje van desinformatie''. Zo omschreef een fiscalist de uiteenzetting die minister van Financiën Didier Reynders maandagavond gaf voor een gezelschap van zowat vijfhonderd bankiers en fiscalisten. Die waren allemaal op uitnodiging van de Mees Pierson, de zakenbank van Fortis, afgezakt naar Brussel om van de minister meer duidelijkheid te krijgen over de fiscale amnestie .

MAAR de minister heeft de kans niet gegrepen om een aantal onduidelijkheden uit te klaren. Iedereen is er het nochtans over eens dat het succes van de amnestieregeling staat of valt met rechtszekerheid en een duidelijke communicatie. Maar die is er (nog) niet. ,,Fiscalisten zullen hier rijk van worden'', liet een fiscalist zich dan ook ontvallen. De minister werkt momenteel wel samen met de Belgische Vereniging van Banken om een lijst van standaardantwoorden op te stellen over frequent gestelde vragen. Einde deze week start hij met zijn informatiecampagne. De fiscale amnestieregeling treedt vrijdag in werking.

Heel wat fiscalisten vragen zich af of een zelfstandige, die zwart verdiende centen uit zijn vennootschap heeft gehaald en in het buitenland geplaatst, in aanmerking komt voor fiscale amnestie.

Fiscale amnestie is immers niet mogelijk indien de gelden het resultaat zijn van misdrijven omschreven in de witwaswetgeving. Daarin staan, naast bijvoorbeeld zware georganiseerde misdaad en drugsmisdrijven, ook het misdrijf van misbruik van vennootschapsgoederen, het neerleggen van een valse jaarrekening en misbruik van vertrouwen. Misdrijven waar zowat iedereen die zwart geld uit een vennootschap heeft gehaald, zich aan bezondigd heeft.

Die uitbreiding van de witwaswetgeving kwam er parallel met de amnestieregeling. De regering wil te allen prijze vermijden dat ,,echt'' misdaadgeld en geld afkomstig van zware fiscale fraude in het Belgische financieel systeem sijpelt. Heel wat fiscalisten waren ervan uitgegaan dat de uitgebreide witwaswetgeving pas op het einde van het jaar zou in werking treden, het ogenblik dat de fiscale amnestieregeling afloopt. Dan zou er geen probleem geweest zijn. Europa vraagt immers pas de uitbreiding tegen het einde van het jaar.

Dit betekent dat zwarte sommen die uit een vennootschap gehaald werden, niet in aanmerking komen voor amnestie. Afhankelijk van de precieze controle die aan de banken zal opgelegd worden, betekent dit dat die het amnestie-attest niet zullen afleveren en de antiwitwascel (CFI) moeten inlichten, of dat het amnestie-attest geen waarde zal hebben als de fiscus achteraf moeilijk doet.

Tijdens zijn toespraak omzeilde de Reynders handig de vragen over dit probleem. De minister zei na zijn toespraak wel dat het niet de bedoeling is een onderscheid te maken tussen zelfstandigen die georganiseerd zijn in een vennootschap en zelfstandigen die dat niet zijn. ,,In de praktijk zal dat onderscheid niet gemaakt worden.'' M.a.w., de fiscus en de CFI kunnen altijd een oogje dichtknijpen

Maar de wet is de wet en de fiscalisten wezen er wel op dat ze hun klanten op het theoretische risico, ook van de strafrechtelijke vervolging, moeten wijzen. Die onzekerheid zal de appetijt van de zelfstandigen georganiseerd in een vennootschap om in het systeem te stappen, niet doen toenemen.

Sommige fiscalisten gaan zelfs nog verder en beweren dat, zoals de teksten nu opgesteld zijn, zwart verdiende inkomsten nooit in aanmerking komen voor amnestie omdat er altijd een probleem van misbruik van vertrouwen is.

Reynders zei gisteren ook dat zwart geld belegd in zogenaamde Tak-21 of Tak-23-producten in bepaalde gevallen in aanmerking komt voor fiscale amnestie. Dat zijn spaarproducten in een verzekeringskleedje. Die uitspraak wekte heel wat verwondering bij de toehoorders, want tot nog toe was altijd gezegd dat die producten uitgesloten waren.

Ze werden niet opgenomen in het toepassingsgebied op vraag van de Franstalige socialisten. Reynders baseert zich voor die uitspraak op een arrest waarin staat dat die producten beschouwd kunnen worden als spaarproducten. Dus daar is amnestie voor mogelijk, redeneert de minister.

Dit is een zeer vreemde redenering want die beleggingsproducten worden precies in een verzekeringskleedje gestopt om te ontsnappen aan de roerende voorheffing. Maar om ze onder de fiscale amnestie te laten vallen, wordt dan weer de omgekeerde beweging gemaakt.

Tijdens zijn uiteenzetting pakte de minister ook opnieuw uit met de ruime toepassing van het zes-procenttarief, het verlaagde boetetarief. Wie het gewitte geld gedurende drie jaar investeert - de definitie waarin dat kan is zeer ruim - komt ervan af met een boete van zes procent. In het andere geval moet negen procent betaald worden.

Maar wie effecten aan toonder wit, moet in ieder geval negen procent betalen. Het gaat daarbij zowel om toondereffecten in een kluis als om toondereffecten op een binnenlandse of buitenlandse effectenrekening, bevestigde een kabinetsmedewerker achteraf (DS 20 december). Daardoor is de toepassing van de zes procent veel minder ruim dan Reynders laat uitschijnen.

Sommige fiscalisten zien dan weer tekstargumenten om te beweren dat de zes procent wel toegepast kan worden om effecten aan toonder, zolang die maar op een buitenlandse rekening staan.

Tot slot deed Reynders het successieluik af als een formaliteit die nog door de gewesten moet geregeld worden. Om de amnestie mogelijk te maken voor regionale belastingen zoals de successie- en registratierechten moeten de gewesten via een decreet het licht op groen zetten. Althans, dat is de visie van de Raad van State. Maar in Vlaanderen vormt dat een probleem, want meerderheidspartij Groen! verzet zich tegen de amnestieregeling.

Geen probleem, zegt fiscalist Victor Augiet. De fiscale amnestieregeling is geen kwijtschelding of vrijstelling, maar een proceduremaatregel: er wordt afgezien van inning. En over de inning is de federale overheid nog steeds bevoegd. Vlaanderen heeft alleen iets te zeggen over onder meer de tarieven, de grondslag en de vrijstellingen.

,,Ik kan dat spoor volgen'', zei de minister gisteren. Maar zijn kabinetsmedewerkers achten het toch raadzaam om het decreet af te wachten vooraleer in de amnestieregeling te stappen als er een successieprobleem is.

Bladzijde 1: Fiscale amnestie niet voor alle zelfstandigen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig