BRUSSEL - Te veel, te klein, te duur. Dat oordeel velt een groep experts over de Europese beleggingsfondsen. In België valt vooral de dominantie op van een handvol grote spelers op de fondsenmarkt.

HET rapport, Benefits of an Integrated Funds Management Industry, een initiatief van de vermogensbeheerder Invesco, werd samengesteld door vertegenwoordigers van zowel banken en vermogensbeheerders als van onafhankelijke consultants. Het rapport geeft opnieuw aan dat de gemiddelde Europese belegger te veel betaalt voor zijn beleggingsfondsen. Nochtans gaat het om een groeiende markt van nu al 4.000 miljard euro, of 15 % van de totale Europese rijkdom, die strategisch belangrijk is als een bron van aanvullende pensioenen.

Het probleem van de Europese fondsenmarkt is de grote fragmentatie. Er zijn in Europa ongeveer 29.000 beleggingsfondsen, tegenover ,,slechts'' 8.100 op de sterk ontwikkelde Amerikaanse markt. De Europese fondsen zijn dan ook relatief klein. Gemiddeld beheren ze 137 miljoen euro, nog geen vijfde van het Amerikaanse cijfer (770 miljoen euro). En daardoor ontbreekt het de Europese beheerders aan schaalvoordelen die onder meer nodig zijn om de investeringen in research te dragen.

Gevolg: nogal wat fondsen presteren ondermaats. En, vooral, ze rekenen de belegger te veel kosten aan. De auteurs van de studie berekenden dat een betere benutting van schaalvoordelen, waarbij fondsen over de grenzen heen zouden fuseren, jaarlijks 2 tot 6 miljard euro besparingen zou kunnen opleveren. Daarbij moet je dan nog een besparing op administratiekosten tellen van 1,1 tot 2,6 miljard euro per jaar.

De schuld voor die fragmentatie ligt niet zozeer bij de fondsenhuizen zelf, maar wel bij de politieke en financiële overheden die de eigen fondsenmarkt te veel afschermen. Daardoor zijn banken vaak verplicht om hetzelfde fonds in elk land onder een andere juridische ,,verpakking'' aan te bieden. De auteurs vinden onder meer dat alle vormen van discriminatie moeten worden aangepakt, dat belastingen op fusies van fondsen moeten worden afgeschaft, en dat de nationale controle-overheden dezelfde normen moeten hanteren.

De Europese fragmentering en nationale marktbescherming leiden er ook toe dat lokale spelers soms een onevenredig groot deel van de markt in handen hebben. Dat verschijnsel is erg frappant in ons land, waar de top-vijf uit de sector bijna 100 % van de markt controleert .