Het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank en de Wereldhandelsorganisatie (WTO) worden door andersglobalisten wel eens verguisd als vaandeldragers van een onrechtvaardig kapitalisme. Nochtans speelden en spelen de instellingen een belangrijke rol in de mondiale welvaartsopbouw na de Tweede Wereldoorlog, via het stimuleren van de vrije wereldhandel en ordentelijke muntverhoudingen.

Een protectionistisch handelsbeleid en het hanteren van ,,competitieve devaluaties'' als wapen in de internationale concurrentiestrijd waren factoren die na de Eerste Wereldoorlog hadden bijgedragen tot de grote depressie van de jaren dertig. De overwinnaars van de Tweede Wereldoorlog wilden absoluut vermijden dat zo'n scenario zich zou herhalen. Daartoe organiseerden ze in de zomer van 1944 een topconferentie in het Amerikaanse stadje Bretton Woods. Het waren de facto de Amerikanen die de krijtlijnen uittekenden. Ze zorgden ervoor dat er een monetair en handelssysteem tot stand kwam waarin hun eigen export kon groeien, en legden daarmee ook de basis voor het economische herstel in Europa en Japan. Op de conferentie werden ook verscheidene supranationale instellingen in het leven geroepen. Het IMF moest onder meer waken over de afgesproken wisselkoersregimes, met de toenmalige inwisselbaarheid van de dollar en goud als centraal ankerpunt. Tegenwoordig is het Fonds vooral bekend voor zijn bemiddelende rol bij schuldcrisissen van soevereine staten, waarbij het ook vaak optreedt als lendor of last resort of ,,ultieme financier''. De Wereldbank streeft via de toekenning van leningen voor ontwikkelingsprogramma's en -projecten een verhoging van de levensstandaard na in de ontwikkelings- en transitielanden.

Met de Wereldhandelsorganisatie WTO is pas enkele jaren geleden de ontbrekende schakel tot stand gekomen die er na de oorlog al had moeten zijn. De WTO werd in 1994 opgericht tijdens de onderhandelingen van de zogenaamde Uruguay-ronde. De organisatie verving de Gatt ( General Agreement on Tariffs and Trade ). De term ,,ronde'' slaat op de grote onderhandelingsrondes die om de paar jaar plaatsvinden over de vrijmaking van de wereldhandel. De WTO heeft daarnaast de bevoegdheid om handelsruzies tussen landen te beslechten.

(jb, wdp)

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig