BRUSSEL Het akkoord dat de vakbonden en de directie bij de NMBS woensdagnacht sloten, ligt een heel eind verwijderd van het herstructureringsplan ,,Move 2007'' dat gedelegeerd bestuurder Karel Vinck in juni vorig jaar voorstelde. Tegenover 10.000 afvloeiingen tegen eind 2007, staan nu maximum 3.000 afvloeiingen tegen eind 2005.

DIT akkoord vormt slechts een eerste stap'', zei Vinck gisteren. ,,Het volstaat niet om de productiviteit bij de NMBS voldoende op te drijven.'' Het akkoord is dus een heel eind verwijderd van het herstructureringsplan ,,Move 2007'' dat Vinck in juni vorig jaar voorstelde. In dat plan staat dat de NMBS het tegen 2007 met 10.000 spoormannen minder zou kunnen stellen. Op die manier moet tegen eind 2007 de negatieve operationele kasstroom van 1 miljard euro gestelpt zijn.

Het plan was onbespreekbaar voor de bonden en de spoormannen legden eind juni een dag het werk neer. Minister van Overheidsbedrijven Johan Vande Lanotte (SP.A) kon in september de vakbonden en de directie opnieuw rond de tafel krijgen. Er werd beslist om ,,Move 2007'' op te splitsen en het in een eerste fase te laten lopen tot 2005, waarna het geëvalueerd wordt.

Vinck had van toen af de ambitie om het tegen eind volgend jaar met 4.500 spoormannen minder te doen. In het akkoord van woensdag staat uiteindelijk dat de ,,NMBS er zich toe verbindt om op 31 december 2005 minstens 38.000 kaderposten te behouden''. Kaderposten zijn werkposten waarin iemand voltijds, maar ook deeltijds tewerkgesteld kan zijn. Op dit ogenblik telt de NMBS 41.000 kaderposten en iets meer personeel, want het bedrijf heeft ook mensen buiten kader in dienst.

Het spoorbedrijf rekent op een vermindering van het personeel dankzij natuurlijke afvloeiingen - pensionering en vrijwillig vertrek - en een uitgebreide brugpensioenregeling. De laagste personeelscategorieën kunnen op 55 jaar met brugpensioen met behoud van 75 procent van het laatste loon. De hogere personeelscategorieën moeten minstens 57 jaar oud zijn en kunnen 65 procent van hun loon behouden. Volgens Michel Bovy van de christelijke spoorbond komen 2.500 spoormannen in aanmerking voor die brugpensioenregeling, maar zal lang niet iedereen er op ingaan.

Er werd trouwens afgesproken dat in een eerste fase slechts 1.000 personeelsleden met brugpensioen mogen. Of er een tweede golf komt, wordt beslist na een evaluatie in het paritair comité. ,,Maar dat wordt een zuivere evaluatie en geen nieuwe onderhandelingsronde'', maakt Vinck zich sterk.

Bovy raamt het totaal aantal afvloeiingen - natuurlijke plus brugpensioenen - op 2.500. ,,Er zal nog personeel buiten het kader in dienst blijven.'' Maar Vinck is ervan overtuigd dat al de maatregelen wel zullen volstaan om de geplande 3.000 afvloeiingen te halen. Vinck verdedigt trouwens dat aantal. ,,De 4.500 die ik eerst vooropstelde, hield te veel risico's in voor de goede werking van de NMBS. De 3.000 strookt perfect met de investeringen in productiviteitsverbetering die de komende twee jaar volgen.''

In het akkoord wordt ook de aanzet gegeven naar maatregelen om het personeel flexibeler te laten werken en een deel te heroriënteren via opleiding. Maar de concrete uitwerking van die maatregelen wordt doorgeschoven naar het paritair comité en er zal dus nadien over onderhandeld worden. Niet omdat er snel een akkoord moest komen met de verkiezingen in het verschiet, maar ,,omdat het om zeer technische aspecten gaat die beter in het paritair comité kunnen behandeld worden''.

Dit akkoord vormt slechts een luik van een totaalakkoord dat de vakbonden op 11 maart aan hun achterban willen voorleggen. Midden volgende week zitten de bonden nog samen met Vande Lanotte om de structuur van de NMBS te bespreken. Er is al een principeakkoord om de NMBS om te vormen in een holding met daaronder een infrastructuurbeheerder en spooroperator, maar de vakbonden willen nog meer garanties over de eenheid van sociaal overleg en statuut.

Bladzijde 1: zachte herstructurering bij de NMBS.