Een zelfstandige krijgt in 2005 een btw-controle voor het jaar 2000. De btw-controleur wil een meeromzet van 100.000 euro belasten. Maar de belastingplichtige haalt een attest boven waaruit blijkt dat hij voor een bedrag van 1 miljoen euro amnestie heeft gevraagd in 2004. Zijn amnestie-aanvraag sloeg wel op een erfenis van 1 miljoen euro waarop geen successierechten betaald werden.

Fiscalisten Luc Vanheeswijck en Victor Dauginet en professor Axel Haelterman zijn het erover eens dat de belastingplichtige in geen geval zijn attest aan de administratie zal moeten afstaan, ook niet als het bedrag op het attest volledig uitgeput is. Het attest heeft immers verschillende functies. Het dient niet alleen om de fiscus af te stoppen, maar bezorgt de belastingplichtige ook strafrechtelijke immuniteit voor zijn sociale en fiscale misdrijven.

Het zal aan de fiscus zijn om erover te waken dat een attest voor eenzelfde bedrag niet verschillende keren gebruikt wordt om verschillende fiscale misstappen te rechtvaardigen. Daarover moeten binnen de administratie nog afspraken gemaakt worden. Volgens Haelterman zal allicht een kopie van het attest in het fiscale dossier van de belastingplichtige terechtkomen. De belastingadministratie zal er dan maar over moeten waken dat haar interne communicatie volstaat om te vermijden dat eenzelfde attest gebruikt wordt in het kader van twee onderzoeken. Maar hij sluit dubbel gebruik van fiscale attesten niet uit.

Vanheeswijck ziet meer iets in een vermelding op het originele attest. In dit concrete geval zou op het attest de melding gemaakt kunnen worden ,,gebruikt ten belope van 100.000 euro ten overstaan van de administratie van de btw'', met daarnaast de datum waarop dat gebeurd is.

Maar ook dan voorspelt Vanheeswijck nog een mogelijk probleem. Het is niet omdat een attest van 100.000 euro al is gebruikt om een btw-vordering af te blokken, dat dezelfde 100.000 euro later niet meer kan gebruikt worden in het kader van een bijkomende aanslag in de directe belastingen. Eenzelfde belastbare grondslag kan immers een fraude hebben opgeleverd op het vlak van de btw en van de directe belastingen. Het is wel zo dat deze twee belastingen meestal samen worden gecontroleerd door de administratie van de A.O.I.F, zodat dit toegelaten ,,dubbel gebruik'' in de praktijk wellicht niet te veel problemen zal opleveren. De zelfstandige kan zijn attest nadien zonder probleem nog ten belope van 900.000 euro opgebruiken.

Het maakt niet uit dat de zelfstandige in 2004 amnestie heeft aangevraagd omdat hij een paar jaar geleden geen successierechten heeft betaald op het miljoen euro dat hij van zijn tante Julia erfde. De belastingplichtige dient bij de aanvraag van de fiscale amnestie geen informatie te geven over de oorsprong van de sommen die hij wil witten. Hij dient evenmin bij de aanwending van het attest aan te tonen dat de sommen, die aan de basis liggen van het attest, verband houden met de fiscale controle in het kader waarvan hij het attest gebruikt. Dus: een attest aangevraagd om een erfenis te witten, kan perfect gebruikt worden om een onderzoek naar btw-fraude af te blokken.

De belastingplichtige had in dit voorbeeld in principe ook 10 attesten van 100.000 euro kunnen aanvragen als hem dat beter zou uitkomen. Per aangifte zal de financiële instelling maar 1 attest afleveren, maar het staat de belastingplichtige vrij verschillende aangiftes in te dienen. Die zullen dan elk tot een attest leiden. Dat zal dan wel gepaard moeten gaan met opeenvolgende overschrijvingen uit het buitenland of de opeenvolgende deponeringen van effecten aan toonder. Haelterman gaat er wel vanuit dat in de praktijk de financiële instelling zal nagaan of de splitsing redelijk is en eventueel zal vragen om een aantal elementen te bundelen. Hij denkt dat de banken niet zullen meewerken aan een kunstmatige opsplitsing van de sommen over verschillende aangiften.

In de rubriek Zwart/Wit beantwoordt De Standaard, samen met een panel fiscalisten, elke week een vraag over de fiscale amnestie.

www.standaard.be/fiscaleamnestie