BRUSSEL - Er zijn niet veel ondernemingen die hun aantal klanten strikt beperken. Het World Economic Forum (WEF) doet dat, maar het is dan ook geen gewoon bedrijf. Eigenlijk is het zelfs helemaal geen bedrijf.

DEZE week is Davos, vijftienhonderd meter hoog in de Zwitserse sneeuw, weer even de navel van de wereld. Voor de jaarvergadering van het Forum zijn 2.250 deelnemers ingeschreven. Het zouden er veel meer zijn als iedereen werd toegelaten die bereid is om de (hoge) deelnemingsprijs te betalen.

De helft zijn bedrijfsleiders, doorgaans voorzitters of CEO's van de duizend bij het Forum aangesloten ondernemingen. Verder zijn er politici, hoofden van internationale organisaties, vakbondsleiders, religieuze leiders, academici, kunstenaars en journalisten.

De bijeenkomst duurt vijf dagen, van woensdag tot zondag. Elk jaar lijkt ze nog zwaarder te zijn overladen: er zijn nu meer dan tweehonderd sessies, of een goede veertig per dag. Het congrescentrum, een bunker waarin geen zonlicht doordringt, kan dat lang niet allemaal bevatten; veel activiteiten zijn uitgewaaierd naar de hotels.

De dagen zijn lang, van de ontbijtvergaderingen tot de middernachtelijke ,, nightcaps ''. Daar tussendoor werkt elke deelnemer nog zijn eigen agenda af. Het aantal zakenpartners dat men er kan ontmoeten zonder de halve wereld te moeten afreizen, is voor velen de hoofdreden om naar Davos te komen. De politici zien er van hun kant een niet te missen gelegenheid in om zich rechtstreeks tot het kruim van de buitenlandse investeerders te wenden.

Het onvermijdelijke gevolg van de inflatie aan thema's en zittingen is oppervlakkigheid. Deelnemers aan de panels krijgen enkele minuten spreektijd. Een toespraak van een goed kwartier tot de plenaire vergadering is een voorrecht dat alleen voorbehouden is voor twee of drie supervedetten. Niets wordt uitgediept. Het is ook het laatste dat de deelnemers vragen: mensen die ten hoogste memo's van twee velletjes lezen, zouden snel verveeld zijn met meer. Minder evident is het om de uitgenodigde sprekers duidelijk te maken dat ze het met luttele minuten moeten stellen.

Ondanks het overdonderende succes van het Forum moet het team van stichter en ,,executief voorzitter'' Klaus Schwab zich blijven inspannen om elk jaar opnieuw met een sterk programma te kunnen uitpakken. Ditmaal moet dus zeker de pokdalige held van de oranje revolutie in Oekraïne er zijn, en de zopas verkozen opvolger van Yasser Arafat, en de voorlopige eerste minister van Irak. Het zou mooi zijn geweest als Condoleezza Rice enig inzicht was komen verschaffen in wat op buitenlands gebied tijdens de tweede ambtstermijn van president Bush mag worden verwacht, maar zij blijft in Washington. De nieuwe president van Indonesië, Yudhoyono, laat het om voor de hand liggende redenen eveneens afweten.

Tony Blair zal als voorzitter van de G8 de jaarvergadering openen en zal tevens met Bill Clinton, de presidenten Mbeki (Zuid-Afrika) en Obasanjo (Nigeria), Bill Gates en de zanger Bono in een panel over Afrika zetelen. Dat dreigt wel zijn eerder aangekondigde minister van Financiën, Gordon Brown, te doen wegblijven. Gerhard Schröder zal er zijn, en de presidenten Lula van Brazilië en Erdogan van Turkije, en zoveel anderen. De deelnemers worden tevens vergast op de aanwezigheid van enkele bekende filmacteurs en -actrices en op een gala-optreden van het Bolshoi-theater.

ENKELE jaren geleden kwam het World Economic Forum, in het zog van de Wereldhandelsorganisatie WTO, het IMF en de Wereldbank, mee in het vizier van de militante andersglobalisten. Het WEF probeerde zelf de confrontatie te ontscherpen door vertegenwoordigers van de belagers binnen de muren te halen. Toplui van een aantal ngo's nemen deel aan de discussies, al maken ze wel duidelijk dat ze zich niet laten inkapselen. Parallel met de jaarvergadering, maar toch in het kader ervan, gaat elders in Davos een ,,Open Forum'' door, waar de klemtoon ligt op ethische vraagstukken rond de mondialisering.

Net zoals hun critici zien Schwab & Co zichzelf als wereldverbeteraars. Het WEF noemt zich ,,de belangrijkste wereldwijde gemeenschap van ondernemings-, politieke, intellectuele en andere maatschappelijke leiders, strevend naar het verbeteren van de toestand in de wereld''. Het brengt toplui samen om informatie en inzichten uit de eerste hand te delen en de grote internationale problemen aan te pakken. Het is onpartijdig en heeft geen winstoogmerk.

Schwab bracht water en vuur samen: Nelson Mandela en F.W. De Klerk, Arafat en Peres, Papandreou (Griekenland) en Özal (Turkije). Het jaarlijkse evenement in Davos, dat in 1971 bescheiden startte als ,,Europees managementsymposium'', heeft er in de loop der jaren een groot aantal vertakkingen bij gekregen. Jaarlijks zijn er een aantal regionale fora - dit jaar aan de Dode Zee en in Singapore, Kaapstad, Peking en New Delhi - en wordt een veel geconsulteerde studie gepubliceerd over de concurrentiekracht van de landen. Daarnaast werden tal van initiatieven ontwikkeld rond onder meer de bestrijding van aids, malaria en tuberculose, hulp bij rampen, corruptie, watervoorziening, onderwijs, de VN-Millenniumdoelstellingen en de klimaatsverandering. Het WEF mobiliseert daartoe zijn uitstekende relaties met politieke en ondernemingsleiders. Samen met zijn vrouw Hilde richtte Schwab een stichting voor sociaal ondernemerschap op.

Maar goede bedoelingen zullen natuurlijk altijd wel in twijfel worden getrokken als ze van de rijken en de machtigen komen. En de Davos-gangers hebben niet noodzakelijk allemaal een onberispelijk blazoen. Sommige centrale figuren uit de recente bedrijfsschandalen waren kort voordien nog gevierde vedetten op het Forum.

SCHWAB, inmiddels de vijfenzestig voorbij, is overladen met eredoctoraten. Hij heeft gezondheidsproblemen gehad, maar ziet er opnieuw jeugdig en fit uit. Vermoedelijk denkt hij nog lang niet aan ontwapenen.

Drie maanden geleden verloor hij een potentiële opvolger, toen bleek dat een van de zes directeuren-generaal, oud-president José Maria Figueras van Costa Rica, buiten medeweten van het Forum nog rijkelijk betaald werd als consultant voor Alcatel. Kort voordien was nog een directeur-generaal, Philippe Bourguignon, andere horizonten gaan verkennen. Het valt trouwens op dat er in de hoofdzetel nabij Genève nogal wat personeelsverloop is. Misschien is dat ook onvermijdelijk bij een dergelijke internationale staf (175 personen behorende tot 37 nationaliteiten).

In november werd de Belg Peter Torreele, die sinds een goed jaar in dienst was na voor Danone en Roche te hebben gewerkt, benoemd tot directeur-generaal, verantwoordelijk voor de marketing. Tevens werd hij opgenomen in de raad van bestuur van de Stichting, waar hij onder meer een voormalige aartsbisschop van Canterbury, een Mexicaanse ex-president en de jonge koningin van Jordanië ontmoet. Een van de toplui van het eerste uur, Colette Mathur, die directeur is voor India en Zuid-Azië, studeerde en werkte in Brussel en onderhoudt ook de contacten met het Belgische bedrijfsleven.

Vroeg of laat zal Schwab toch een opvolger moeten vinden. Het is vandaag moeilijk voorstelbaar dat het World Economic Forum hem niet zou overleven.