REACTIES <b>SP.A/Spirit</b>. Stevaert: ,,Een lach en een traan.''
Foto: yj
BRUSSEL - ,,Een lach omwille van de winst in zetels, een traan omdat het kartel het minder doet dan vorig jaar.'' Zo reageerde SP.A-voorzitter Steve Stevaert op de uitslag van zijn kartel. ,,Wij gaan vooruit in zetels, maar halen onze uitslag van 2003 niet. Ik had liever meer gehad'''. De monsterscore van 2003 was niet vast te houden, meent hij. De uitslag zal het moeilijk maken om een regering met twee partijen te vormen, voegde hij eraan toe. Stevaert wijst erop dat het progressieve blok - SP.A/Spirit en Groen! - er bovendien op vooruit gaat.

Of er dan een klassieke tripartite komt, wou Stevaert echter niet gezegd hebben. Hij relativeerde zijn mindere uitslag in Hasselt, waar zijn partij 10 procent verliest ten opzichte van vorig jaar (31 ipv 41 procent). ,,Je kunt die hoge score niet blijven houden. Ik zou graag 31 procent halen in heel Vlaanderen''.

Over het Vlaams Blok wou Stevaert niet veel kwijt. ,,Dit is een realiteit in ons land'', klonk het.

Stevaert feliciteerde Vera Dua dat ze met Groen! de kiesdrempel haalde. Hij stelde vast dat in totaal meer progressieve stemmen zijn uitgebracht.,,Ik feliciteer Vera Dua. Ze heeft gelijk gekregen om alleen door te gaan, maar of dat ook beter is voor de mensen weet ik niet. Hadden we een kartel gevormd, dan waren we nu veruit de grootste van het land'', dixit Stevaert.''

,, De positieve krachten zijn verzwakt uit de stembusgang gekomen,'' aldus Spirit-minister Bert Anciaux. ,,Vanuit SP.A/Spirit moeten we nog offensiever zijn en we mogen geen angst hebben voor interculturaliteit. Tegelijk moeten we wel beseffen dat mensen zich veilig moeten voelen. veiligheid is ook een links thema, dat we niet aan rechts mogen over laten.''

Els Van Weert, voorzitter van Spirit, wijt de mindere uitslag voor SP.A/Spirit ze aan de vooruitgang van Groen!. ,,Wij zijn communicerende vaten met Groen! Zij halen overal de drempel en ik feliciteer hen daarvoor'', aldus Van Weert. Dat de progressieve stemmen niet verloren zijn gegaan, stemt haar tevreden.

Om de gevolgen voor de coalitie in te schatten, is het nog veel te vroeg, meent Van Weert. Ze is wel teleurgesteld over de uitslag van het Vlaams Blok. Dat is volgens haar te wijten aan het feit dat de campagne te weinig over inhoud ging en te negativistisch was. ,,Enkel de partij die het beste is in negativisme wint dan.'' Van Weert riep alle democratische partijen op om voortaan positiever en inhoudelijker te debatteren.

,,Steeds meer mensen kiezen voor onverdraagzaamheid'', betreurt Vlaams minister van Werkgelegenheid Renaat Landuyt (SP.A). ,,De mensen kiezen voor het Vlaams Blok vanwege een soort rancune, er is altijd een negatieve reden om op het Blok te stemmen'', analyseert Landuyt.

,,We hielden rekening met een daling tegenover de uitslag van 2003'', zegt Vlaams minister van Mobiliteit Gilbert Bossuyt (SP.A) op de VRT-radio. ,,De regionale verkiezingen werden beheerst door federale thema's. Ik hoop dat beide verkiezingen (federale en regionale, nvdr) in de toekomst weer samenvallen'', voegt Bossuyt eraan toe. ,,Het werk van de Vlaamse regering kwam nu te weinig aan bod, al spelen ook de vele regeringswissel een rol'', zegt minister Bossuyt nog.

Volgens Ludwig Vandenhove heeft de SP.A ook te lijden onder de interne strubbelingen bij de VLD. Als coalitiepartner deelde zijn partij in de klappen, meent hij. Vandenhove wijst erop dat zijn partij ten opzichte van 1999 vooruit gaat.

Ondanks de lichte achteruitgang ten opzichte van het sterke 2003 meent federaal parlementslid Anissa Temsamani dat haar partij en Spirit op de goede weg zijn. Om over verlies te spreken, vindt ze het nog te vroeg.

Vlaams parlementslid Ludo Sannen, gewezen Groen!-minister die in Limburg op de tweede plaats voor de Limburgse kartellijst sp.a-Spirit en de Limburgse Groenen opkwam, gunt Groen! naar eigen zeggen een zetel omdat de progressieve stemmen van de kiezers anders verloren gaan. De gewezen minister is ook voorstander van een groene partij in het Vlaams Parlement. Toch blijft hij ijveren voor een bundeling van alle progressieve krachten, zo zei Sannen zondag in een reactie.

"Indien Groen! geen zetel haalt, had ik gelijk toen ik besloot om een kartel met de sp.a en Spirit aan te gaan. Wanneer Groen! zich hierbij aangesloten had, dan waren wij de sterkste partij geweest met de meeste zetels in het Vlaams Parlement", aldus Sannen.

Sannen kijkt met eigen zeggen wel met gemengde gevoelens naar de uistlag van de verkiezingen. Vooral de winst van het Vlaams Blok in Limburg noemt hij "beangstigend". Die stijging is volgens Sannen toe te schrijven aan een algemeen ongenoegen, onverdraagzaamheid en een "koudheid" van de Vlamingen. Daar moet volgens de voortrekker van de Limburgse Groenen in de volgende regering dringend aan gewerkt worden. Sannen meent ook dat de vorming van een tripartite een bijzonder moeilijke oefening is om te voorkomen dat het Vlaams Blok nog meer winst boekt in de toekomst.

"De bal inzake de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde ligt door het resultaat van deze verkiezingen in het kamp van de CD&V. Het is nu aan hen om een initiatief te nemen", aldus Leo Peeters (sp.a), burgemeester van Kapelle-Op-den-Bos en de afgelopen maanden één van de voortrekkers van de actie van de gemeenten van Halle-Vilvoorde voor de splitsing.

"Met de voorzitters van sp.a, VLD en Spirit hebben we een maand geleden een akkoord getekend waarin deze een snelle splitsing beloofden. Het is de vraag wat het kartel CD&V-N-VA, dat toen weigerde te tekenen, nu gaat doen. Leterme heeft in het verleden gezegd dat hij geen Vlaamse regering zal vormen zonder dat de splitsing een feit is. Met de burgemeesters van Halle-Vilvoorde komen we binnenkort samen om te proberen terug gezamenlijk een front te vormen voor deze eis", aldus Peeters.

Hij gelooft niet dat de discussie over de splitsing van het kies- en gerechtelijk arrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde een grote rol gespeeld heeft in het kiesgedrag van de Vlaming. "In Halle-Vilvoorde gaat het Vlaams Blok er weliswaar fors op vooruit, maar dit heeft wellicht niets met deze communautaire discussie te maken, maar eerder met het migrantenstemrecht en het veiligheidsthema die beide heel gevoelig liggen in deze regio", aldus Peeters.

Frank Vandenbroucke, sp.a-lijsttrekker in Vlaams-Brabant, stelt bezorgd te zijn over de nieuwe politieke situatie. "Ik had liever gehad dat men een Vlaamse regering ging kunnen vormen met twee partijen. Dat is altijd beter dan dat men drie partijen bij elkaar moet zoeken", aldus Vandenbroucke. Ook de opgang van het Blok baart hem grote zorgen.

Hij betreurt ook sterk dat de progressieve kiezers nog steeds verdeeld zijn over twee partijen. "Dit is jammer in een Vlaanderen waar de conservatieve rechterzijde, belichaamd door het Vlaams Blok en op een bepaalde manier ook door de N-VA, zo sterk aan invloed wint. Het is een keuze geweest van de groenen, die ik sterk betreur", aldus Vandenbroucke, die er ook op wees dat het totaal aantal progressieve kiezers niet verminderd is.

Wat zijn politieke toekomst betreft stelt Vandenbroucke dat hij bij eventuele onderhandelingen voor een nieuwe Vlaamse regering wil betrokken worden op domeinen die hij belangrijk vindt en inhoudelijk iets kan inbrengen. "Ik sluit zoals ik tijdens de campagne gezegd heb niet uit dat ik in de Vlaamse regering kom. Dat zal onder meer afhangen van de vraag of de sp.a ervan deel zal uitmaken en hoe de bevoegdheden verdeeld worden", aldus Vandenbroucke.

Antwerps burgemeester en sp.a-lijsttrekker in Antwerpen Patrick Janssens heeft gemengde gevoelens bij de uitslag van de verkiezingen. "Enerzijds ben ik tevreden dat we fors vooruitgaan tegenover ’99, anderzijds is het spijtig dat we de goede uitslag van vorig jaar niet hebben kunnen vasthouden", zegt Janssens.

Over zijn resultaat in het kanton Antwerpen zelf is Janssens positiever. "Antwerpen is één van de enige plaatsen waar we het resultaat van vorig jaar hebben kunnen herhalen", zegt hij.

"Groen! wint hier 3,5 procent en ik neem aan dat die stemmen vooral van bij ons komen. Dat betekent dat we ook nog wat bijgewonnen hebben", aldus Janssens. "Vorig jaar draaiden de verkiezingen ook rond mijn persoon, terwijl dat nu niet het geval was. Dat toont aan dat we goed bezig zijn", zegt Janssens.

De verdere winst van het Vlaams Blok toont volgens Janssens aan dat er "nog veel werk voor de boeg is". Anderzijds is de Antwerpse burgemeester niet bang van een confrontatie in 2006.

"In deze verkiezingen zijn nogal wat Vlaamse thema’s aan bod gekomen. Dit waren geen gemeenteraadsverkiezingen. Indien dat wel zo was, zou het resultaat anders geweest zijn", zegt Janssens.

"Ik ben blij dat iemand anders dit mag opkuisen. Dit wordt voor de formateur a hell of a job". Dat verklaarde gewezen socialistisch kopstuk en burgemeester van Leuven Louis Tobback zondagavond. Volgens Tobback heeft de kiezer de kaarten ingewikkeld geschud. "Dit is geen eenvoudige puzzel en dan moet je nog rekening houden met het federale niveau, Brussel én Wallonië".

Teleurgesteld in de uitslag van de Vlaamse socialisten is Tobback niet. "We leveren een stuk van de winst van 2003 in, maar die uitslag was ver boven de verwachting. We winnen zes zetels en dat kun je moeilijk een nederlaag noemen. Als dat zo is, wil ik er nog zo vijf of zes meemaken", aldus Tobback.

Het succes van het Vlaams Blok wijt Tobback aan twee factoren. Enerzijds heeft de VLD volgens Tobback het migrantenstemrecht verkeerd aangepakt. Anderzijds waren er de wissels die na de federale verkiezingen werden doorgevoerd. "Dat was het begin van de grootste miserie", meent de Leuvense burgervader.

De kiezer heeft de kaarten gelegd, maar heel moeilijk gelegd. Dat heeft Vlaams parlementsvoorzitter Norbert De Batselier zondag verklaard. Hij stelde ook dat niemand Filip Dewinter kan verhinderen om een initiatief te nemen.

De Batselier komt als parlementsvoorzitter niet tussen in de procedure om tot een nieuwe Vlaamse regering te komen. De initiatiefnemer brengt hem wel op de hoogte en brengt regelmatig verslag uit. Volgens De Batselier kan Dewinter altijd zelf een initiatief nemen. Hij spreekt wel de these van het Blok-kopstuk tegen dat de extreem-rechtse partij de grootste is en dat CD&V en N-VA twee aparte partijen zijn. "Het gaat om één lijst", aldus de sp.a’er.

Een regering vormen, zal niet makkelijk zijn, meent De Batselier. Iedereen moet volgens hem nu de eigen strategie bepalen vooraleer aan tafel te gaan zitten. "Veel mogelijkheden zijn er niet. Men zal alles goed moeten afwegen", luidde het.

Met de uitslag van het Vlaams Blok moeten alle democratische partijen nu samen rond de tafel gaan zitten om uit te maken hoe de kiezer kan bewogen worden tot een positieve stem.

Net zoals zijn partijvoorzitter Steve Stevaert stelt De Batselier vast dat er meer progressieve stemmen zijn uitgebracht dan vorig jaar bij de federale verkiezingen. "Had Groen! voor een kartel met sp.a en Spirit gekozen, hadden we nu een ander verhaal gehad en kwamen de progressieven als winnaar uit de bus. Nu gaat alle aandacht naar het Vlaams Blok".