Bouwsector zit met gordiaanse knoop
Foto: © An Nelissen
De bouw deed het in 2005 beter dan de rest van de economie. Toch gingen er nooit meer bedrijven over de kop.

De activiteit van de bouwbedrijven in ons land groeide het afgelopen jaar met ongeveer 5 procent. Dat is een beter dan de 1,5 procent die de economie als geheel liet optekenen.

Tot op zekere hoogte teerde de sector naar eigen zeggen op een groeipotentieel dat al in 2004 was opgebouwd. Omdat de bouw meer dan een jaar geleden de vraag ook al niet kon volgen, stonden massa's klanten begin 2005 met de vergunning in de hand te trappelen om aan de slag te kunnen.

En door de onverwacht verdere daling van de rente is de vraag het hele jaar door sneller blijven stijgen dan het aanbod, waardoor het groeipotentieel nog groter is. Toch, vindt de sector, is 2005 geen onverdeeld goed jaar geweest.

Kijk om te beginnen maar eens naar de faillissementen, luidt het. 1.067 bedrijven gingen over de kop. Bijna een kwart meer dan in 2000. En sindsdien is het steeds in stijgende lijn gegaan, steeds nieuwe records. Een paradox?

Het lijkt wel zo, geeft gedelegeerd bestuurder Robert de Mûelenaere toe. En hij voegt er meteen nog een element aan toe. ,,Uit onze enquêtes blijkt al ruim vier jaar dat de prijzen onder druk staan. De staalprijzen zijn afgelopen jaar verdubbeld en de energiekosten met 40 procent gestegen. Maar voorlopig slaagt de sector er niet in die evolutie door te rekenen aan de klant. De marges zijn teruggevallen tot het absolute minimum.''

Daarmee begint de paradox op een gordiaanse knoop te lijken, maar de Mûelenaere ontrafelt hem meteen ook. ,,Zwartwerk en concurrentie uit het voormalige Oostblok, dat zijn de twee boosdoeners. Zij zorgen voor een moordende concurrentie waar bedrijven die keurig hun sociale verplichtingen nakomen, niet of nauwelijks tegenop kunnen.''

De overheid moet hier dringend iets aan doen, herhaalt de Confederatie voor de zoveelste keer. Toch vindt de Mûelenaere dat deze regering heel behoorlijk werk levert. ,,Als je het over de particuliere woningmarkt hebt, krijgt de regering een acht..., neen, zelfs een negen op tien.'' De gedelegeerd bestuurder heeft het dan over de belastinghervorming die het beschikbaar inkomen - weliswaar met twee jaar vertraging - optrekt, over de zopas nog hard bevochten verlaging van de btw voor de renovatie van woningen die ouder zijn dan vijf jaar maar jonger dan vijftien jaar, en nog recenter over de denkpiste van de premier om het renoveren van huurwoningen fiscaal te stimuleren. Over de overheidsinvesteringen in de bouw is de Confederatie heel wat minder te spreken. Uit cijfers van de Nationale Bank blijkt dat de overheid de jongste tien jaar gemiddeld 1,7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) heeft besteed aan infrastructuurwerken zoals wegenbouw, rioleringen...

,,Vergelijk dat eens met het Europees gemiddelde van 2,7 procent, om nog te zwijgen van Frankrijk en Nederland die respectievelijk 3,3 en 3,1 procent halen in dezelfde periode.''

Maar als het dan zo moeilijk is om winst te maken in een sector waar de concurrentie moordend is en waar bedrijven tegen een nooit gezien tempo failliet gaan, hoe verklaar je dan dat er afgelopen jaar ook 2.000 nieuwe bedrijven bijkwamen?

,,Dat zijn vooral zelfstandigen die na een faillissement prompt opnieuw zijn begonnen,'' klinkt het laconiek. ,,Dankzij administratieve vereenvoudigingen zoals het ondernemingsloket kan dat vlotter.'' Of die krappe marges dan plots niet meer gelden? ,,Jawel, maar mensen proberen telkens weer.''

Niet verwonderlijk dat de Confederatie ook voor dit jaar vrij optimistisch blijft. De verwachte stijging van de rentetarieven speelt uiteraard in het nadeel, klinkt het, maar de conjunctuur trekt aan en bovendien verleggen steeds meer kandidaat-kopers of -bouwers hun belangstelling van eengezinswoningen naar appartementen, een die blijven een stuk betaalbaarder. ,,De vraag naar nieuwe woningen zal dus ook dit jaar blijven toenemen, maar veel trager dan in 2005.''

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in