KIRKOEK, ANKARA, LONDEN - De dreiging van de massavernietigingswapens waarover Irak zou beschikken was een onvoldoende rechtvaardiging voor een oorlog tegen het land. Dat zei deAmerikaanse oud-minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright vannamiddag, één jaar na de val van Irak. In een interview naar aanleiding van diezelfde verjaardag noemde haar Britse collega Jack Straw de situatie in Irak ,,zeer ernstig''.

Madeleine Albright deed haar uitspraak in een gesprek met de zender CNN Turk. Ze noemde er de oorlog ,,geen noodzaak, maar een keuze''. Irak vreedzaam en stabiel maken is daarentegen wel noodzaak, aldus de oud-minister, die in Ankara een economische bijeenkomst bijwoonde.

Albright zei dat ze ervan uitging dat Saddam massavernietigingswapens had. ,,Maar ik heb nooit gevonden dat daar een directe dreiging van uit ging die een invasie in Irak vereantwoordde'', zei ze. Albright neemt het Bush onder meer kwalijk dat hij te veel in zijn eentje is opgetreden. Van de massavernietigingswapens is nooit enig spoor gevonden.

Straw: ,,zeer ernstig''

Ook haar Britse collega Jack Straw werd door de media aan de tand gevoeld naar aanleiding van de eerste verjaardag van de val van Saddam. Tegenover de BBC-radio toe gaf hij toe dat hij de situatie in Irak verkeerd heeft ingeschat.

Toen hij werd gevraagd of hij vorig jaar kon vermoeden dat de situatie zo erg zou veranderen, antwoordde hij negatief en noemde hij de huidige situatie ,,zeer ernstig". ,,Het is de meest ernstige waarmee de coalitietroepen geconfronteerd zijn geweest.''

Hij zei dat na het wegvallen van Saddam ,,het deksel van de ketel is gegaan. Sommige van de spanningen en druk die er toen (onder Saddam) waren en er eender wanneer zouden zijn uitgekomen, zijn voor een stuk tegen de coalitie gekeerd''.

Straw zei dat de grote meerderheid van de Irakezen niet achter de opstandelingen staat. Hij brak een lans voor een snelle machtsoverdracht, naar een democratisch Irak dat geen geweld kent.

Soennieten: algemene staking

Ook in Bagdad gaat die eerste verjaardag niet ongemerkt voorbij. De nationale raad van de soennitische godsdienstgeleerden heeft er alle burgers tot een algemene staking opgeroepen.

De Irakezen zouden van vrijdagmiddag tot de Arbain-feestdag van de sjiiten zondag al hun bezigheden moeten staken, om daarmee te protesteren tegen het Amerikaanse militaire optreden in Irak.

Tegelijkertijd riepen de geestelijke leiders op om Amerikaanse en Britse goederen te boycotten.