BRUSSEL (bloomberg, reuters, eigen berichtgeving) - De Europese Commissie heeft haar groeiprognoses voor de eurozone en voor de hele Europese Unie verlaagd tot respectievelijk 1,6 en 2procent. Volgend jaar zou de groei opnieuw toenemen, tot 2,1 en 2,3 procent. Het is al de tweede keer in zes maanden tijd dat de Commissie haar economische verwachtingen neerwaarts bijstelt. Vooral de recordhoge olieprijzen en de oplopende werkloosheid kosten groei en doen de begrotingstekorten stijgen.

ECONOMEN zijn niet echt verwonderd over de groeiherzieningen. De Europese werkloosheid is de jongste maanden opgelopen tot 8,9 procent en dat weegt op de consumptie. Werklozen kunnen immers minder besteden dan mensen met een vaste baan.

In Duitsland bereikte de werkloosheid afgelopen maand het hoogste peil sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog. Meer dan 12 procent van de actieve bevolking zat toen zonder baan. Sindsdien heeft DaimlerChrysler al aangekondigd dat een derde van het personeel bij de Smart-afdeling moet afvloeien. De productie van de kleine trendy auto's is al jaren verlieslatend.

Sinds nieuwjaar stegen de olieprijzen - zelfs uitgedrukt in euro - bovendien met 85 procent. Energieproducten zoals benzine, stookolie en aardgas gaan nu met een veel groter deel van het gezinsbudget aan de haal.

De combinatie van hoge werkloosheid en dure olie deed het consumentenvertrouwen in maart tot het laagste peil in zeven maanden zakken en zorgde ervoor dat de Europese bedrijfsleiders al meer dan een jaar niet meer zo somber gestemd zijn geweest. Een groei van 1,6 procent voor de eurozone wordt daarom door de economen zelfs nog vrij optimistisch genoemd. Impliciet geeft ook de Commissie dat toe, want volgens haar zijn de risico's op een verdere verzwakking van de groei ,,duidelijk toegenomen''.

De regeringen proberen die hoog opgelopen werkloosheid en de groeivertraging te compenseren door programma's van openbare werken en belastingverlagingen. Vooral sinds de begrotingsnormen, die destijds in Maastricht werden vastgelegd, begin dit jaar versoepeld werden. De gevolgen voor de begrotingen zijn er dan ook naar.

Met een deficit van 3,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) is Duitsland niet aan zijn proefstuk toe. Het is al het vierde jaar op rij dat Berlijn er niet in slaagt het deficit onder de destijds in Maastricht afgesproken 3 procent te houden. Dit jaar wordt het 3,3 procent, voorspelt de Commissie. Volgend jaar zouden de maatregelen om de werking van de arbeidsmarkt te versoepelen wel moeten zorgen voor een inkrimping tot 2,8 procent.

De Duitse minister van Financiën, Hans Eichel, bevestigde gisteren nogmaals dat zijn land het tekort onder de 3 procent probeert te krijgen, maar dat er geen sprake kan zijn van snoeien in de uitgaven zolang de groei zwakker blijft dan verwacht.

Frankrijk tekent, net als Duitsland, al tekorten van meer dan 3 procent op sinds 2002. Dit jaar wordt het net 3 procent, voorspelt de Commissie, maar volgend jaar schiet het weer omhoog tot 3,4 procent. Daarom zal zij de toestand zowel in Duitsland als in Frankrijk nauwlettend in de gaten houden.

Tegen Italië dreigt de Commissie nu al met sancties. In 1997 slaagde het land er voor het eerst in drie decennia in een tekort van minder dan 3 procent te laten optekenen. Maar zodra Rome het ticket voor de euro op zak had, ging het weer de verkeerde kant op.

Na de versoepeling van de Maastrichtnormen kondigde eerste minister Silvio Berlusconi begin dit jaar als eerste regeringsleider bijkomende openbare werken en belastingverlagingen aan. Daardoor zal het tekort dit jaar al oplopen tot 3,6 procent, en volgend jaar wordt het 4,6 procent.

De regering Berlusconi houdt het voor dit jaar op 2,7 procent, maar volgens de Commissie onderschat zij de gevolgen van de aangekondigde stimuleringsmaatregelen, die de Schatkist uiteindelijk 12 miljard euro zullen kosten.

De Europese commissaris voor Economische en Monetaire Zaken, Joaquin Almunia, wil nog even wachten tot het onderzoek van het Europees Statistisch Bureau naar het Italiaans tekort helemaal is afgerond, maar waarschijnlijk komen er acties tegen Italië, ook al omdat de Commissie het helemaal niet eens is met de manier waarop Rome bepaalde uitgaven, zoals steun aan de spoorwegen, gewoon buiten de begroting houdt.

(lc)

Blz. 44: Italië sukkelt erger dan Duitsland.