Ruziënde juryleden dreigen Tyco-proces te doen kapseizen
Foto: © LOUIS LANZANO
NEW YORK (bloomberg, reuters) - Een van de geruchtmakendste processen uit de Amerikaanse bedrijfsgeschiedenis dreigt volledig te mislukken doordat de jury het niet eens geraakt. Rechter Michael Obus, die het proces tegen Dennis Kozlowski, de ex-CEO van het conglomeraat Tyco, en zijn financiële luitenant Mark Swartz voorzit, stuurde vrijdag de jury - die al een week aan het beraadslagen is - naar huis ,,om zich te ontspannen''. De jury hervat haar beraadslaging vandaag, maar de sfeer in de jurykamer wordt omschreven als ,,giftig''.

KOZLOWSKI en Swartz worden ervan beschuldigd dat ze Tyco in totaal 600 miljoen dollar afhandig hebben gemaakt. Kozlowski (57) bouwde Tyco uit tot een van 's werelds grootste conglomeraten via een lange reeks overnames, voor het duizelingwekkende bedrag van 60 miljard dollar. Swartz (43) was daarbij zijn rechterhand, en had als voornaamste taak de niet altijd even transparante boekhouding van Tyco te gaan uitleggen in Wall Street.

Beide mannen werden er zelf ook niet slechter van. Niet alleen kenden ze zichzelf genereuze vergoedingen toe, die nu onder meer ter discussie staan op het proces, ze hielden er ook een royale levensstijl op na. Toen het schandaal rond Tyco losbarstte, deden de boulevardbladen zich wekenlang tegoed aan verhalen over de 5 miljoen dollar die Kozlowski spendeerde aan een diamanten ring, de 6.000 dollar die hij uitgaf voor een douchegordijn, en vooral het feestje van 2 miljoen dollar dat hij organiseerde in Sardinië voor de veertigste verjaardag van zijn vrouw. De absolute aandachtstrekker was daar een ijssculptuur van Michelangelo's David, uit wiens penis liters wodka stroomden.

Het proces tegen Kozlowski en Swartz begon in september vorig jaar. Er defileerden 49 getuigen, wat 11.000 pagina's verklaringen opleverde.

Ruim een week geleden begon de jury, bestaande uit drie vrouwen en negen mannen, aan haar beraadslaging. Die wil echter maar niet vlotten. De juryleden zijn het duidelijk oneens, en dat leidde tot een regelrechte crisis eind vorige week.

De jury stuurde donderdag kort na elkaar drie briefjes aan rechter Obus. In het eerste schreven de juryleden dat één jurylid niet langer te goeder trouw aan de deliberatie deelnam. Dat jurylid zou beweren dat de beschuldigden ,,vervolgd'' worden. ,,Er zijn veel ruziestokende beschuldigingen geuit die volgens ons de eerlijkheid van het proces hebben gecompromitteerd'', aldus het briefje, dat de discussie tussen de twaalf juryleden omschreef als ,,giftig''.

Twintig minuten later volgde een tweede mededeling, die kwam van één enkel jurylid. Dat voelde zich naar eigen zeggen zo in de hoek gedrongen dat ,,deze jury misschien niet kan voortdoen''. ,,Er zijn redenen om aan te nemen dat een of meer juryleden niet meer open staan voor de mogelijkheid dat de beklaagden niet schuldig zijn'', aldus nog dat tweede briefje. ,,En ze weigeren te erkennen dat minstens één jurylid te goeder trouw gelooft dat het openbaar ministerie niet afdoende bewezen heeft dat de beklaagden schuldig zijn.''

Het derde briefje was kort: er stond enkel in dat het tweede briefje de mening van één enkel jurylid vertolkte.

De walmen van vijandigheid die opstegen uit de jurykamer, waren koren op de molen van de verdediging, die onmiddellijk (en herhaaldelijk) vroeg om het proces ongeldig te laten verklaren. Dan zou het openbaar ministerie een nieuw proces moeten beginnen, of de zaak laten vallen.

Rechter Obus weigerde echter het proces ongeldig te verklaren. Vrijdag gaf hij de jury nieuwe instructies, maar dat haalde niet veel uit. Nog voor de lunch kwam er opnieuw een mededeling van de jury: ,,Op basis van verdere intense discussies vandaag, zijn we ervan overtuigd dat de mogelijkheid voor deze jury om met een open ingesteldheid te communiceren en te delibereren onherstelbaar gecompromitteerd is.''

Daarop stuurde Obus de jury naar huis voor het weekend. Inmiddels lijkt hij er ook zelf aan te twijfelen of de jury wel tot een uitspraak kan komen. Het probleem is niet zomaar dat de jury geen unaniem oordeel kan bereiken - wat de Amerikaanse wetgeving vereist, zei hij. ,,Hier is iets anders aan de gang.''

Vanaf vandaag zitten de juryleden opnieuw bij elkaar. Voorlopig is Obus naar eigen zeggen niet van plan de zogenaamde Allen Charge te gebruiken, een procedure waarbij de rechter de juryleden strenge instructies geeft dat ze hun mening moeten herbekijken, hun overleg hervatten en (vooral) een uitspraak moéten bereiken. Het proces voortzetten met slechts elf juryleden is niet mogelijk volgens het rechtsstelsel in de staat New York, waar het proces plaatsvindt.