De bruine envelop
Foto: vum
DE rekenmachine, een hoop papier en een gezinshoofd met een slecht humeur. Als dat tafereel zich afspeelt, mag je er zeker van zijn dat een aantal maanden eerder de fiscus zijn bruine envelop in de bus heeft gedropt. In die envelop zit het fameuze aangifteformulier van de personenbelasting.

Op dat document moeten netjes alle inkomsten van het gezin van het voorgaande jaar vermeld worden. Dat gaat dan over de beroepsinkomsten, maar bijvoorbeeld ook over de onroerende inkomsten en de inkomsten uit beleggingen. Aan de hand van dit document zal de fiscus een eindafrekening maken. Immers, het belangrijkste deel van de belastingen is al op voorhand betaald aan de hand van een voorheffing.

Op het loon dat iemand ontvangt, wordt maandelijks een bedrijfsvoorheffing afgehouden. Dat is een soort van voorschot op de uiteindelijke belastingafrekening. Wat in 2004 werd verdiend, moet in 2005 op het aangifteformulier netjes ingevuld worden. Daarna kan de fiscus aan het rekenen slaan. De uiteindelijke belastingafrekeningen, officieel het aanslagbiljet, valt dan ergens in de loop van de eerste jaarhelft van 2006 in de bus.

De meeste belastingplichtigen zijn gelukkig als ze geld terugkrijgen. Die reactie is begrijpelijk, maar wie de zaken rationeel bekijkt, ziet gauw dat wie geld terugkrijgt een minder goede zaak doet dan wie moet bijbetalen. Wie terugkrijgt, heeft in 2004 immers een gratis lening gegeven aan de overheid. Die heeft in 2004 te veel belastingen ingehouden, geld dat anders belegd had kunnen worden.

Jaarlijks worden in ons land meer dan zes miljoen aangifteformulieren in de personenbelasting verstuurd. De fiscus probeert - met veel vallen en opstaan - een moderne computergestuurde administratie te worden. Vroeger werden alle gegevens manueel door de ambtenaren in het computersysteem ingebracht. Sinds dit jaar worden alle aangiftes automatisch ingescand. Daarom zagen de officiële belastingaangiftes er in 2005 voor het eerst heel anders uit. Het nieuwe formulier bevat geen letter tekst, maar alleen vakjes en meer dan 300 codes. Fiscalisten spreken dan ook van een lottoformulier.

Maar sinds drie jaar is het niet meer per se noodzakelijk om de bruine envelop tegen de uiterste datum voor indiening in de overvolle brievenbus van het belastingkantoor te proppen. In 2003 was het voor het eerst mogelijk om de aangifte via elektronische weg in te dienen. Tax-on-web is de naam van de elektronische aangifte. De interesse voor die elektronische weg groeit elk jaar. Vorig jaar werden bijna 570.000 aangiftes via deze weg ingediend.

CHRISTOF VANSCHOUBROEK