Herstel Delhaize wacht op bevestiging
Pierre-Olivier Beckers. Foto: © belga
BRUSSEL - Met de beoogde overname van Cash & Fresh in België en enkele overnames in de VS staat Delhaize er weer helemaal. Eind 2002 stonden nog grote delen van de groep te koop. Wat is er veranderd?

TWAALF maart 2003, het aandeel Delhaize noteert voor de middag tegen 11,95 euro. Een absoluut dieptepunt. Het gevolg van een vernietigend verslag in een Vlaamse zakenkrant waarin een Nederlandse specialist melding maakte van een mogelijke afwaardering van 3 miljard euro aan goodwill en zijn twijfel uitsprak over de continuïteit bij de groep.

Delhaize zelf ging niet vrijuit. In 2002 verraste de groep de markt twee keer negatief door haar winst- en omzetverwachtingen naar beneden bij te stellen. Op een ogenblik dat Delhaize een recordschuld torste en in de VS de omzet kromp, was de vrees voor een negatieve spiraal groot.

13 maart 2003, één dag later, rapporteert Delhaize geruststellende cijfers en jagen de beleggers de koers 25 % hoger. Het begin van een fors herstel dat zich recentelijk uitte in koersen die rond de 59 euro draaien, of bijna een verviervoudiging tegenover 12 maart 2003. Het koersherstel geeft CEO Pierre-Olivier Beckers comfort bij de buitenwacht, maar hoeveel van zijn karwei zit er echt op?

,,Winstgevende omzetgroei, kostenbesparing, schuldafbouw en de creatie van een heuse groepscultuur'', heetten de vier prioriteiten die Beckers tijdens de crisis van 2003 naar voren schoof. Met de winstgevende omzetgroei lijkt het redelijk te lukken. Delhaize-België, rond Arthur Goethals, presteerde de afgelopen jaren sterk, terwijl de VS, het zwaartepunt van Delhaize, tussen het tweede kwartaal van 2002 en het eerste van 2003 een negatieve groei boekte, en paniek in het huis zaaide.

België heeft het vandaag moeilijker om de groei te handhaven. Onder meer Antwerpen, de markt die traditioneel voor de groei zorgde, is door de aanhoudende mobiliteitsproblemen genekt. In de VS staat de groei ondertussen opnieuw op een positieve 1,7%. Verre van spectaculair, maar voldoende om de hoofdzetel in Molenbeek te kalmeren. Dit belet niet dat analisten vermoeden dat Food Lion, goed voor ongeveer de helft van de groepsomzet, het nog altijd moeilijk heeft. Hannaford en Harveys zorgen voor de groei.

Kostenbesparingen zijn iets waar Delhaize maar zeer moeizaam in slaagt, ondanks de stijgende winsten. De operationele kosten, uitgedrukt als een percentage van de omzet, blijven stijgen ondanks de stijgende omzet. Dat is eigenaardig. In de kleinhandel betekent extra omzet meestal extra winst omdat er veel vaste kosten zijn.

,,Delhaize heeft, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Colruyt, geen cultuur van kostenbesparingen. De groep is en blijft vrij gedecentraliseerd waardoor Molenbeek weinig greep heeft op de filialen'', zegt een kenner. ,,In de VS doet men gewoon zijn zin en trekt men zich weinig aan van wat Brussel wil.'' Food Lion gebruikt wel het voorraadsysteem van Hannaford, maar tussen Europa en de VS is het water te diep.

Enkel met de schuldafbouw lijkt het echt te vlotten. De nettoschuld tegenover het eigen vermogen is in het derde kwartaal gedaald tot 77,7%, terwijl dit na de dure aankoop van Hannaford in 2000 in de VS nog 160% was. De sterke devaluatie van de dollar helpt Beckers & Co wel een handje. Bij ongewijzigde wisselkoers zou de schuldratio nog bijna 100% bedragen.

De hoge schuldgraad is het gevolg van de beslissing van de raad van bestuur van Delhaize om de overname van Hannaford volledig met schulden te financieren. Sommigen spreken nog altijd over ,,de domste beslissing ooit genomen door de groep''. De gigantische schuldcreatie in 2000, meer dan 3 miljard euro, bracht Delhaize tot stilstand. ,,Einde 2002 was alles te koop bij Delhaize'', stelt een analist. ,,Delhaize wou af van Kash 'n Karry, alle activiteiten in Azië, Tsjechië en Roemenië. In België waren de winkelformules Tom & Co en Di te koop", zegt een industriële investeerder. Uiteindelijk werd enkel Singapore verkocht met een winst van ongeveer 10 miljoen euro. De rest werd in portefeuille gehouden omdat er geen interesse was van investeerders of omdat, bijvoorbeeld zoals met Tom & Co, de biedingen veel te laag waren volgens het management.

Toch heeft Pierre Olivier Beckers, die op 1 januari 1999 CEO werd van Delhaize, duidelijke sporen getrokken binnen de groep. Bij zijn aantreden had hij nog te maken met een management dat bijna integraal gedomineerd werd door de familie. Dat heeft plaats moeten ruimen voor specialisten.

Het financieel departement, dat het niveau haalde van een kmo, werd grondig geherstructureerd. Nicolas Hollanders de Ouderaen (Egon Zehnder) bracht de Amerikaan Craig Owens, ex-Coca-Cola, aan als financieel directeur en Johan De Lille (ex- AvH) als controller. De versterking van het financiële departement was er debet aan dat Delhaize de financiële crisis uiteindelijk goed doorkwam. De schuld werd herschikt en de rapportering - vroeger zonder meer ondermaats - werd gevoelig verbeterd, zeggen analisten.

Bij de grote filialen kwamen er retailers aan het hoofd. Bill McCanless, jurist van opleiding, werd bij Food Lion vervangen door Rick Anicetti, ex-Hannaford. Shelley Broader, eveneens ex-Hannaford, kreeg de eer om het zwalpende Kash n' Karry drijvend te houden. Met Georges Jacobs die op 1 januari 2005 aantreedt als voorzitter van de raad van bestuur, kiest Delhaize eveneens voor een externe voorzitter. Maar het blijft een grote vraag of Jacobs zich onafhankelijk van de familie zal durven op te stellen.

Die familie wordt nog altijd verweten dat ze te lang alleen maar oog heeft gehad voor het dividend dat uit Delhaize kon worden gehaald. Delhaize heeft over een periode van 30 jaar zijn dividend vertwintigvoudigd. Dit, gekoppeld aan de hoge schuldfinanciering, heeft de slagkracht uitgehold.

Na twee jaar herstelbeleid heeft Delhaize vandaag opnieuw het voordeel van de twijfel, suggereert de beurskoers. De echte uitdaging is de bevestiging van het herstel. België, waar Cash & Fresh een interessante versterking kan zijn, heeft een belangrijk rendementsherstel achter de rug. In de VS, waar Victory Super Markets werd overgenomen, lonken nieuwe acquisities.

De echte uitdaging blijft om Food Lion en Kash 'n Karry winstgevender te maken. Of Delhaize dat kan, is een open vraag. Zowel bij Food Lion als bij Kash 'n Karry hebben de ,,Hannaford-boys & girls'' de macht overgenomen. Een interne cultuurclash valt er niet uit te sluiten. Dat de nieuwe sterke man van Food Lion, Rick Anicetti, onlangs meldde voor 1,2 miljoen dollar Delhaize-aandelen te verzilveren, wil misschien meer zeggen dan dat hij wat ,,pocket money'' kan gebruiken.