BRUSSEL, WASHINGTON (bloomberg, eigen berichtgeving) De economische groei van de eurozone vertraagde tijdens het laatste kwartaal van afgelopen jaar en kwam ook lager uit dan algemeen werd verwacht. De vertraging is onder meer het gevolg van de aanhoudende koersstijging van de euro tegenover de dollar. De kans dat daar snel verandering in komt lijkt niet groot, want het Amerikaanse handelstekort is in december nog fors toegenomen.

HET gecombineerd bruto binnenlands product van de twaalf landen die van de euro hun gemeenschappelijke munt maakten, groeide tijdens de maanden oktober, november en december nog met 0,3 procent aan. Dat is minder dan de 0,4 procent van het kwartaal voordien. Analisten hadden een onveranderde groei voorspeld. Ten opzichte van een jaar geleden groeide het bbp met 0,6 procent.

Als ook Groot-Brittannië, Denemarken en Zweden in de berekening worden opgenomen, klimt de gezamenlijke groei van de hele Europese Unie tot 0,4 procent in het vierde kwartaal en 0,9 procent voor het volledige jaar.

De Europese Commissie had voor de eurozone een groei tussen 0,3 en 0,7 procent in het vooruitzicht gesteld. Zij bevestigde gisteren dat voor de eerste helft van dit jaar dezelfde groeivork wordt gehanteerd.

De Europese Centrale Bank (ECB) van haar kant zegt dat de sterke groei van de Amerikaanse economie de verzwakking van de dollar compenseert. Volgens haar is het gewoon nog even afwachten tot de Europese consument opnieuw vertrouwen krijgt. En dat verloopt traditioneel wat trager aan deze kant van de oceaan.

Ondertussen zette Italië afgelopen kwartaal de zwakste prestatie neer. De economie groeide er absoluut niet, na een derde kwartaal waarin 0,5 procent werd gehaald. Duitsland moest vrede nemen met 0,2 procent en Frankrijk leverde met 0,5 procent een van de sterkste prestaties in de zone. Voor Parijs was het alleszins het sterkste kwartaal in anderhalf jaar.

Het herstel van de eurozone, na de inkrimping van de economie tijdens het tweede kwartaal, wordt bemoeilijkt door de koersstijging van de euro. Het afgelopen jaar werd die 20 procent meer waard tegenover de dollar. Europese bedrijven krijgen het daardoor steeds moeilijker om hun duurder geworden producten aan de Amerikanen te slijten.

Dat Italië daar meer hinder van ondervindt dan de andere landen, wordt door economisten toegeschreven aan het gebrek aan ervaring van de Italiaanse autoriteiten met een sterke munt. Tussen 1980 en 1992 moest Rome de lire vijf keer devalueren tegenover de D-mark.

De dollarverzwakking heeft alles te maken met enerzijds het tekort op de Amerikaanse handelsbalans. Dat werd tot enkele jaren geleden vlotweg gecompenseerd door buitenlands kapitaal dat in dollar werd belegd (aandelen, obligaties, vastgoed).

Maar sinds de rente in de VS op het laagste peil is beland in meer dan 40 jaar, wil dat niet zo goed meer lukken. Het aanbod van dollars op de internationale markt (Amerikanen die producten invoeren) is daardoor structureel groter dan de vraag ernaar, en bijgevolg zakt de koers.

In december, zo bleek gisteren, is het tekort op de handelsbalans nog aanzienlijk opgelopen, tot 42,48 miljard dollar. Dat is niet alleen meer dan de 38,35 miljard dollar van november, maar ook ruim 6 procent meer dan de 40 miljard dollar die door analisten verwacht werd.

Over het hele jaar bedraagt het tekort nu 489,38 miljard dollar. Dat is een absoluut record en een stijging met 17 procent tegenover het jaar voordien. Op de valutamarkten schoot de dollar eerst scherp omhoog tot 1,2893, net onder het record van 1,2899 dollar voor een euro dat afgelopen maand werd gehaald.

Maar na minder dan een half uur, onmiddellijk nadat de koers van de euro boven 1,289 dollar klom, sloeg de stemming volledig om en dook de euro steil omlaag onder druk van winstnemingen. Pas op 1,277 dollar werd een bodem gevonden en begon de euro aan een licht herstel. Eerder was al gebleken dat 1,29 euro voor de meeste beleggers nog steeds een moeilijk te nemen psychologische drempel is.

(lc)