EEN bloemlezing van de tv-journaals in Vlaanderen tijdens de laatste week van augustus in het jaar 2006. In Tienen werd een jonge Slovaak neergestoken en geslagen door een groepje skinheads. Ze lieten de jongen voor dood achter. In Brussel werd een rij-instructeur in elkaar geslagen door een agressieve passagier op een bus van de Brusselse vervoersmaatschappij MIVB. Hij begeleidde een leerling-chauffeur en kreeg slaag nadat hij, op vraag van een andere passagier, zijn belager had gevraagd het volume van zijn mp3-speler wat zachter te zetten.

Nog in Brussel, in een rusthuis, stak een bejaarde vrouw de kamer van een medebewoonster in brand. Door een aansteker en een deken stond het hele gebouw in lichterlaaie. Omdat ze het leven in het rusthuis beu was. Het slachtoffer kwam om in de vlammen.

Ondertussen publiceerde het onderzoeksbureau GfK deze zomer de resultaten van een vergelijkend Europees onderzoek, waaruit moet blijken dat de Belg banger is voor misdaad (en migratie) dan de doorsnee Europeaan. Voorlopig is er in eigen land weinig of geen sluitend wetenschappelijk onderzoek dat aantoont dat de berichtgeving op televisie over criminele feiten ook de onveiligheidsgevoelens onder de bevolking zou vergroten. Wel kunnen we er redelijkerwijs van uitgaan dat de frequentie, de omvang en de intensiteit van dergelijke mediaberichtgeving de latente angst- en onzekerheidsgevoelens zeker niet zal doen verminderen, op zijn minst zal bevestigen. In de Verenigde Staten is eerder al wel aangetoond dat de massamedia kunnen bijdragen tot een klimaat van angst en onzekerheid onder de burgers.

Intussen blijft een groep Vlamingen 's avonds ongetwijfeld verweesd en angstig thuis achter na het aanschouwen van alweer een golf van misdaad en criminaliteit die over ons land trekt.

Want de burger mag dan vandaag meer dan ooit toegang (,,live vanuit Dendermonde'') hebben tot informatie, het wordt in het informatietijdperk steeds moeilijker voor mensen om die informatie te vatten, te kaderen, te relativeren ook.

Het is jammer om vast te stellen dat commentaar en duiding vandaag nog zo schaars aan bod komen in de audiovisuele media. Ook vorige week werd in die media uitvoerig bericht over een verdubbeling van het aantal immigranten uit de nieuwe EU-lidstaten in twee jaar tijd. Slechts enkele kranten oordeelden het nodig om de cijfers te laten duiden door een deskundige. Dat de immigratie goed is voor onze economie, dat de immigranten onze pensioenen helpen betalen en dat het om een relatief klein aantal gaat in verhouding tot onze totale beroepsbevolking. Het werd de kijkers en luisteraars van zowel publieke als commerciële omroepen onthouden.

Tv-journaals hebben ook een grote impact op de leefwereld van kinderen. Uit Nederlands onderzoek van enkele jaren terug blijkt dat ongeveer tweederde van de 7 tot 12-jarigen bijna dagelijks naar het nieuws voor volwassenen kijkt. De meerderheid van hen vindt geweld in het nieuws enger en zorgelijker dan hetzelfde realistische geweld in films of series, vanwege de werkelijkheidswaarde die zij toekennen aan het nieuws. Het nieuws over bijvoorbeeld een oorlog - denk aan de oorlog in Libanon deze zomer - roept bij kinderen sterke emoties op, van boosheid tot angsten. Specialisten geven aan dat het van groot belang is dat leerkrachten en ouders samen met kinderen naar het nieuws kijken. Dan kunnen kinderen hun emoties kwijt. Dan is er iemand om te antwoorden op vragen als: Waarom schieten mensen elkaar dood, mama ? of Wie is goed en wie is slecht, papa? Ook om even bij stil te staan bij de start van het nieuwe schooljaar.

Fons Van Dyck is managing director bij think/BBDO.