Quick-Step hijst zich naar leiderspositie
In de houtsector is Unilin de enige groep die dankzij een tijdige productuitbreiding en vernieuwing gestaag blijft groeien. Foto: © Photo News
BRUSSEL - De West-Vlaamse groep Unilin zou dit jaar voor het eerst de kaap van 1 miljard euro omzet ronden. Unilin bestudeert verschillende overnames. Vorige maand greep de groep nog naast het Zweedse Pergo. ,,Maar we hebben nog ijzers in het vuur'', zegt topman Frans De Cock.

DE houtsector is in de greep van fusie- en overnamekoorts. België ontsnapt niet aan de trend. Vorig jaar nam de Canadese hout- en papiergroep Norbord de spaanderplatenfabrikant Agglo in Genk over. Agglo was een onderdeel van Interlin uit Beveren-Leie, een gevestigde Belgische spaanderplatenfabrikant die zijn deuren sloot wegens milieuproblemen. Norbord zou toch nog 50 miljoen euro betaald hebben voor Agglo, hoewel er een cashdrain was van ruim 9 miljoen euro.

De sector van spaander- of vezelplaten in Vlaanderen is, net als de tapijtsector, voortgekomen uit de vlassector. De vlasboeren zochten als gevolg van de vlascrisis nieuwe industrieën. Die erfenis staat vandaag onder druk.

De biedingen van onder meer de Portugese groep Sonae en van het Spaanse Finsa voor Triax (Spano plus de laminaatbelangen) is een nieuwe indicatie van de overnamekoorts. Elders heeft de Krono Groep de hand gelegd op de restanten van Hornitex in Zwitserland. De overnamekoorts heeft volgens kenners te maken met overcapaciteit en de moeilijke jaren 2002/2003, waar er nauwelijks droog brood te verdienen was met klassieke vezelplaten.

In de houtsector is Unilin de enige groep die dankzij een tijdige productuitbreiding en vernieuwing gestaag blijft groeien. Unilin ontstond in 1960 toen verscheidene West-Vlaamse families (Vandeputte, De Cock, Van Canneyt, Thiers) het bedrijf oprichtten met het oog op de productie van vlasspaanplaten. Ook Vanden Avenne (Spano) was medeoprichter, maar verdween later uit het kapitaal.

De vlasspaanplaten werden gaandeweg aangevuld met gemelamineerde spaanplaten (bijvoorbeeld voor badkamerkastjes), dakplaten en vooral vanaf 1989 laminaatvloerbedekking (Quick-Step). Het kliksystem Uniclic gaf de groei een flinke impuls want het maakte van laminaat een handig door particulieren te leggen vloerbedekking.

Unilin koos al vrij snel voor een geïntegreerde strategie en investeerde zowel in eigen MDF- en HDF-panelen als in laminaatafwerking, in tegenstelling tot bijvoorbeeld Berry Floor Groep van Luc De Clerck (Beaulieu) die zijn MDF- en HDF-panelen onder meer bij Spanolux (Triax) bestelt. De Clerck zegt ,,in de toekomst zeker te zullen integereren, maar waar en hoe is vandaag nog niet bepaald''.

Quick-Step wist via een combinatie van productvernieuwing, investeringen in logistiek, naambekendheid en distributie in snel tempo door te groeien. De moeder van Quick-Step, Unilin Flooring nv, verdubbelde in 2003 bijna de omzet tot 839 miljoen euro en boekte daarop een bedrijfswinst van 106 miljoen euro na 126,5 miljoen afschrijvingen. In die cijfers zitten uiteraard heel wat interne bewegingen met zustervennootschappen, maar de groei van Quick-Step is zonder meer spectaculair.

,,Ik denk dat we afgelopen jaar de grootste zijn geworden in omzet'', zegt Frans De Cock, een van de gedelegeerd bestuurders en samen met Bernard Thiers de drijvende kracht achter Quick-Step. In volume is er nog een groot verschil met de Duitse groepen, maar die produceren overwegend goedkoop laminaat voor de zeer prijsgevoelige consument. Quick-Step vermeed een prijzenslag met de Duitse concurrentie door in kwaliteit en naambekendheid te investeren.

In West-Europa is de laminaatmarkt ondertussen rijp, maar in Centraal-Europa en de VS is er nog forse groei. En Quick-Step heeft ook aandacht voor de Aziatische markt. Voorlopig wordt zwaar geïnvesteerd in de VS (circa 150 miljoen dollar) die een tweede thuismarkt worden voor de West-Vlaamse groep.

Unilin Flooring is in de VS de enige geïntegreerde laminaatgroep die er zowel de onderlaag maakt (HDF-panelen) als de decoratieve bovenlaag. Het bouwt er momenteel een tweede laminaatfabriek. Die zou in juni operationeel worden en de groei een nieuwe impuls geven. De inzet voor Unilin Flooring is om in 2005 in omzet de nummer één te worden in de VS, een markt waar laminaat nog relatief nieuw is.

Berry Floor is ook actief in de VS, maar aarzelt nog om er voluit te investeren. ,,We hebben als Beaulieu ervaring met de VS. Het is er uitkijken'', zegt Luc De Clerck. Beaulieu of America bengelde vier jaar geleden op de rand van de afgrond als gevolg van een te ambitieuze acquisitiepolitiek. Forse desinvesteringen hebben het bedrijf gered.

Unilin haalde afgelopen jaar net niet de symbolische hoofdprijs binnen. Zes maanden lang poogde de groep het Zweedse Pergo, ooit de naam in kwaliteitsparket, over te nemen. Pergo is ook actief in de VS. Unilin trok zich tussen Kerstmis en nieuwjaar terug omdat Pergo geen onderzoek van de boeken (due diligence) toeliet. De overname in Nederland van Opstalan, een fabrikant van dakplaten, lukte wel en bracht die divisie op 100 miljoen euro omzet.

Over Unilin en de Triax Groep rond onder meer Vanden Avenne wil De Cock niets kwijt. ,,We hebben onze eigen strategie en die is gebaseerd op interne groei, maar ook externe.'' Toch blijkt volgens kenners dat Unilin de enige Belgische groep was die recent geboden heeft op Triax. Berry Floor en Balta hielden zich afzijdig. Unilin zou volgens specialisten uit de race liggen.

De vraag is of Unilin passief kan toekijken als Triax verkocht wordt. Het zou betekenen dat een grote internationale concurrent de spaanderplatenfabriek van Spano in Oostrozebeke koopt, een boogscheut verwijderd van Wielsbeke, de thuisbasis van Unilin.

De verkoop van Triax is dermate complex dat vandaag niemand durft wedden hoe de dobbelsteen zal rollen. Eén scenario is dat uiteindelijk toch Balta de laminaatbelangen koopt en dat de spaanplatenfabriek in Oostrozebeke alsnog naar Unilin gaat.

De belangstelling voor Triax steekt af tegen de financiële cijfers. Spano verloor in 2003 4,6 miljoen euro, Spanolux (MDF-panelen) bijna 10 miljoen euro en Dekaply 7 miljoen. 2004 zou een beter jaar geweest zijn.

In de joint venture tussen Vanden Avenne en Balta heet de relatie gespannen te zijn. Filip Balcaen (Balta) wenste niet in te gaan op de kwestie van onverwachte financiële transfers van de joint-venture naar een 100%-Vanden Avenne-dochter. Algemeen directeur Jan Ide van Spano gaf verstek op een afgesproken ontmoeting met deze krant. Patrick Vanden Avenne was niet bereikbaar en Walter Vanden Avenne reageerde niet op telefoontjes.

Balcaen wil wel kwijt dat het de ambitie blijft om 100 % van de joint venture te verwerven. Voor Vanden Avenne was het afgelopen jaar wellicht niet leuk om te zien hoe de partner plotseling in handen kwam van een Brits financieel fonds dat strikter toeziet op de financiële stromen. Omgekeerd lijkt Vanden Avenne te trakteren met een koekje van eigen deeg. Als Triax aan een andere groep verkocht wordt, heeft Balta op zijn beurt een nieuwe partner naast zich.